Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej
13 urodziny manhattanu

Co za Historia Prowadzi:  Wojciech Suleciński

Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość już 7 października. Przed Świętem Niepodległości

- Piłsudski był człowiekiem godnym zaakceptowania przez polskie środowiska opiniotwórcze - mówił gość programu Co za Historia.

Pokaż więcej audycji

Wojciech Suleciński rozmawiał z był profesorem Tadeusz Stegnerem, historykiem z Uniwersytetu Gdańskiego, specjalizującym się w historii Polski XIX i XX wieku. Tematem rozmowy było Święto Niepodległości, której 98. rocznicę odzyskania świętujemy 11 listopada.

RADA REGENCYJNA

Sam proces odzyskiwania niepodległości zaczął się nieco wcześniej niż 11 listopada. - 7 października Rada Regencyjna ogłasza niepodległość Królestwa Polskiego, ale z radą mianowaną przez okupantów nikt się nie liczył i mało kto zauważył, że ona coś zrobiła - mówił profesor Stegner. - Potem mamy 28 października i powstanie komisji likwidacyjnej w Krakowie i w zasadzie strona polska obejmuje już tam władzę. Mamy walki polsko-ukraińskie o Lwów, mamy radę Śląska Cieszyńskiego.

PIERWSZY RZĄD

W nocy z 6 na 7 listopada w Lublinie powstał pierwszy rząd tymczasowy na czele z Ignacym Daszyńskim. Był to rząd grupujący środowiska lewicowe (ale nie komunistyczne) i centrowe. - Rząd w swoim manifeście deklaruje, że Polska będzie republiką demokratyczną, że będzie ośmiogodzinny dzień pracy, że kobiety dostaną prawa wyborcze - mówił Tadeusz Stegner. - Plan tego rządu, który nie miał wtedy zasięgu ogólnopolskiego, stał się podstawą ustrojową II RP. Należy o tym rządzie pamiętać, bo były w nim osoby związane z Piłsudskim, np. Edward Rydz-Śmigły.

JÓZEF PIŁSUDSKI

Rozsypująca się Rzesza niemiecka chciała mieć spokój na terenie ziem polskich. Potrzebna była osoba, która zaprowadzi ład na tym obszarze. - Dla strony niemieckiej tym człowiekiem jest Piłsudski. On przez swoją politykę w czasie I wojny światowej raz jest po stronie wojsk centralnych, potem w 1917 roku daje się aresztować za odmowę złożenia przysięgi wierności cesarzom, staje się w ten sposób przeciwnikiem i jest osobą do zaakceptowania przez polskie środowiska opiniotwórcze.

11 listopada Rada Regencyjna przekazała zwierzchnią władzę nad wojskiem Józefowi Piłsudskiemu. Po jego pertraktacjach wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego, a w nocy rozbrojono niemiecki garnizon stacjonujący w Warszawie. Data 11 listopada została wybrana w II Rzeczypospolitej jako pamiątka odzyskania niepodległości.


Rafał Mrowicki

Komentarze

Radio Gdańsk © 2017