W ciągu prawie 6 lat przez obóz Stutthof przeszło ponad 110 tysięcy więźniów pochodzących z 28 państw. Jednak przez pierwsze trzy lata było to miejsce przetrzymywania Polaków z Pomorza. Pierwszy transport z więźniami przyjechał tu 2 września 1939 roku, czyli już w drugim dniu II wojny światowej.
W audycji przytaczamy wspomnienia gdańszczanina Bogumiła Sojeckiego, polskiego harcerza, który w chwili wybuchu wojny miał już 21 lat. Aresztowany 8 września, został pobity w Victoriaschule i trafił do obozu.
Głos zabiera także dwójka więźniów, którzy uczestniczyli w uroczystościach 80. rocznicy pierwszego transportu. Oboje trafili do Stutthofu w 1944 roku. Marek Dunin Wąsowicz w maju, Helena Majkowska po Powstaniu Warszawskim.
O zatrzymaniach Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku opowiada w audycji Waldemar Kowalski, kierownik Działu Dokumentacji Filmowej Muzeum II Wojny Światowej. Natomiast pierwsze miesiące funkcjonowania obozu opisuje Wirginia Węglińska z Działu Naukowego.
