Miał być nowy tramwaj jego imienia oraz wznowienie najważniejszych książek pisarza. Zapowiadały to władze Gdańska z okazji setnej rocznicy urodzin Brunona Zwarry. Na zapowiedziach na razie się skończyło. Na szczęście w piątek będą jeszcze inne i ciekawe uroczystości z okazji urodzin słynnego „gdańskiego bówki”.
– Tak zasłużony dla naszego miasta i mieszkańców człowiek zasługuje na godne upamiętnienie – podkreślała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podczas sierpniowej sesji Rady Miasta Gdańska i zapowiedziała, że z okazji 100. rocznicy urodzin Brunona Zwarry m.in. wznowione zostaną jego najważniejsze dzieła, odsłonięta zostanie tablica pamiątkowa, a jeden z nowych tramwajów otrzyma jego imię.
TRAMWAJ NIE DOJECHAŁ, BĘDZIE TABLICA
Setne urodziny Brunona Zwarry przypadają już w piątek, 18 października, i raczej większości tych obietnic nie uda się zrealizować. Dlaczego? – 15 nowych tramwajów jeszcze do nas nie dotarło, może to nastąpić w najbliższych tygodniach – wyjaśnia Krzysztof Wojtkiewicz z Gdańskich Autobusów i Tramwajów.
Muzeum Gdańska na wydanie książek Zwarry dopiero organizuje przetargi. Być może niektóre uda się wydać do końca roku. Władze miasta wywiążą się jednak z umieszczenia pamiątkowej tablicy na Biskupiej Górce, w dzielnicy, w której urodził się pisarz.
Na uroczystość jej odsłonięcia w piątek o godz. 17:30 ma się wybrać wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak. Tablica zostanie umieszczona na kamienicy przy ul. Biskupia 4, gdyż dom, w którym mieszkał Zwarra, noszący numer 2, już nie istnieje.
Krystyna Ejsmont ze Stowarzyszenia Biskupiej Górki przyznaje, że liczono na większe upamiętnienie, np. w postaci nadania imienia jakiemuś znaczącemu obiektowi w Gdańsku. – Złożyliśmy wniosek w tej sprawie do Rady Miasta. Wiem, że były też inne pomysły, ale ciągle czekamy na odpowiedź – podkreśla Ejsmont. Inne pomysły dotyczyły m.in. nadania nazwy budowanemu wiaduktowi Biskupia Górka.
URODZINY NA BISKUPIEJ GÓRCE
Jednak stowarzyszenie przy wsparciu Rady Dzielnicy Śródmieście i miejskiej dotacji, w piątek o godz. 18, tuż po odsłonięciu tablicy, zaprasza na obchody 100. rocznicy urodzin Zwarry do siedziby Gdańskiej Szkoły Wyższej przy ul. Biskupiej 24B. Przygotowywano je od dawna.
– Wieczór, mam nadzieję, będzie interesujący, bo z przedwojennymi szlagierami wystąpi Cappella Gedanensis, będzie wystawa fotografii poświęcona Zwarrze, będzie też występ dzieci z II Społecznej Szkoły Podstawowej STO, które zaprezentują fragment spektaklu „Spacer po Gdańsku z młodym Brunonem Zwarrą i jego bówką”. Urodziny pisarza obchodzimy na Biskupiej od kilku lat i za każdym razem staramy się przygotować jakiś symboliczny prezent dla niego. Tym razem będzie wystawa portretów mieszkańców Biskupiej Górki z panem Brunonem na czele. Zdjęcia wykonał Wojtek Ostrowski, który od kilku lat fotografuje mieszkańców naszej dzielnicy – zapowiada Krystyna Ejsmont.
W piątek premierę będzie miał też kalendarz ścienny na 2020 rok, dedykowany Brunonowi Zwarrze. Wydarzenie w GSW poprowadzi Dominika Ikonnikow.
ŚLEDZIE I PROZA ZWARRY Z LOKALNĄ PRZEWODNICZKĄ
Ponadto już w czwartek lokalna przewodniczka po Biskupiej Górce Krystyna Ochędzan organizuje spacer poświęcony pisarzowi.
Wystartuje on o godz. 12 sprzed Bramy Wyżynnej i podąży Drogą Królewską. Będzie okraszony prozą pisarza, a także odegraniem scenki handlu śledziami w przedwojennym Gdańsku opisanej przez Zwarrę.
WYSTAWA W BIBLIOTECE PAN
Przypadająca 18 października 100. rocznica urodzin Brunona Zwarry jest doskonałą okazją do zaprezentowania zgromadzonego przezeń bogatego archiwum, jakie przekazał do PAN Biblioteki Gdańskiej. Tego dnia o godz. 13 otwarta zostanie tam wystawa opowiadająca o życiu i twórczości najsłynniejszego gdańskiego bówki.
Zostaną pokazane m.in. dokumenty mówiące o przynależności Zwarry do organizacji i stowarzyszeń polonijnych, świadectwa z Gimnazjum Polskiego oraz Szkoły Dokształcającej Macierzy Szkolnej czy papiery potwierdzające długoletnią pracę zawodową w branży emalierskiej.
Ciekawostką są pamiątki związane z klubem Gedania, w którym pisarz przed wojną trenował i który w latach powojennych aktywnie wspierał. Warto zwrócić uwagę na zachowane oryginalne dokumenty jego ojca – Wojciecha Zwarry, działacza przedwojennej Polonii gdańskiej. Zwiedzający zobaczą maszynopisy uważanych dziś za dzieła pomnikowe „Wspomnień gdańskiego bówki” i „Gdańszczan”. Ekspozycję wzbogacają liczne fotografie prywatne i mapy z czasów Wolnego Miasta Gdańska, a także zdjęcia i nagrody artystyczne udostępnione przez córkę autora.
Wystawę będzie można oglądać od 18 października do 20 grudnia w historycznym gmachu PAN BG, przy ul. Wałowej 15.
Brunon Zwarra (18.10.1919 Gdańsk – 14.08. 2018 Gdańsk), literat. Od 1935 roku pracował w Emalierni Johannesa Segora we Wrzeszczu, należał do Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej, Zjednoczenia Zawodowego Polaków i KS Gedania. Aresztowany w 1939, więziony w obozie dla Polaków w Nowym Porcie, w obozie Stutthof i Sachsenhausen. Po roku 1945 brał udział w odbudowie zniszczonej emalierni i nadal w niej pracował. Od lat 70. XX wieku, zajął się pracą pisarską. Opublikował zbiór 73 relacji o początkach II wojny światowej w Gdańsku Gdańsk 1939. Wspomnienia Polaków gdańszczan (1984), autobiograficzne Wspomnienia gdańskiego bówki (1984–1997) oraz powieści Gdańszczanie (1999–2001) i W gdańskiej twierdzy (2003).
źródło: Gedanopoedia
Katarzyna Moritz
