Zajrzyjcie do dawnej wozowni szlacheckiego dworu i sprawdźcie, czego ziemianin potrzebował do podróżowania. Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim po rewitalizacji budynku dawnej wozowni 7 lutego 2026 r. o godz. 15.00 otwiera nową wystawę, na której można obejrzeć powozy i akcesoria podróżne z dawnych czasów. To podsumowanie drugiego etapu rewaloryzacji zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego należącego niegdyś do hrabiów Sierakowskich.

Wystawa Szlachcic w podróży to kolejny element prezentacji dawnego życia szlachty i ziemiaństwa w Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku. Jest zwieńczeniem drugiego etapu rewaloryzacji i adaptacji do funkcji muzealnych, turystycznych i rekreacyjnych zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Waplewie Wielkim. Pierwszy etap obejmował rewitalizację pałacu, drugi przede wszystkim restaurację wozowni, a także konserwację bramy wjazdowej wraz z odtworzeniem dekoracji rzeźbiarskich bramy głównej oraz renowację muru oporowego w obrębie podjazdu.

– Przeprowadzenie modernizacji było możliwe dzięki środkom pożyczki miejskiej Pomorskiego Funduszu Rozwoju Sp. z o.o., Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego i środkom własnym muzeum. Cały proces zaczęliśmy w 2017 roku od prac projektowych, a dziś możemy już zapraszać do odwiedzenia tego wyjątkowego miejsca – mówi Waldemar Elwart, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Gdańsku.

– Wozownia jest jednym z wielu budynków gospodarczych majątku zamożnych hrabiów Sierakowskich – opowiada kuratorka wystawy Dobromiła Rzyska-Laube. – Pokazujemy w niej eksponaty, które towarzyszyły powszednim i dalekim podróżom ziemianina. Obiekty pochodzą z naszych zbiorów, ale też z kolekcji Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie i Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie.

Pierwsza sala nawiązuje do autentycznego charakteru wozowni. Choć nie zachowały się fotografie jej wnętrza, wiadomo, że przechowywano tam zarówno powozy do codziennych wyjazdów, jak i do dalszych podróży. Na ścianach wisiały uprzęże, rzędy końskie (siodła, czapraki), ogłowia (uzdy i wodze), palcaty oraz dyszle, a na półkach stały latarnie powozowe. Dużą atrakcją, szczególnie dla najmłodszych, jest dostępny dla zwiedzających powóz – można do niego wsiąść i „puścić wodze fantazji”.

Druga sala, utrzymana w charakterze ekspozycji muzealnej, prezentuje różnorodne sprzęty podnoszące komfort podróży oraz akcesoria jeździeckie. Długie wojaże, trwające niekiedy kilkanaście dni i niosące ze sobą wiele trudów, stawały się bardziej znośne dzięki starannie zaprojektowanym neseserom, miniaturowym meblom, kufrom i pudłom na kapelusze. Ze względu na bliskie sąsiedztwo wozowni i stajni w tej części wystawy znajdą się również elementy wyposażenia jeździeckiego.

Szczególną ozdobą ekspozycji są zabytkowe sanie z XVIII wieku pochodzące z Holandii, używane niegdyś podczas szlichtady, zabawy polegającej na przejażdżce saniami, odwiedzaniu sąsiadów i przyłączaniu ich do orszaku. Możliwe, że podobne pojazdy znajdowały się także w dobrach waplewskich.