Nie będzie cepelii, będzie to spektakl dla wszystkich, a nie dla naukowców. Tak zapowiadają twórcy przedstawienia „Historia filozofii po góralsku”, które powstaje na podstawie książki ks. Józefa Tischnera pod tym samym tytułem. Premiera sztuki w adaptacji i reżyserii Bogdana Cioska odbędzie się w sobotę 31 stycznia w Teatrze Miejskim w Gdyni. – To jest spektakl dostępny szerokiemu gronu odbiorcy, ponieważ on wykorzystuje filozofię w góralskim przekładzie. Niesłychanie trudne pojęcia filozoficzne przekłada na język prosty, na język dowcipnej anegdoty zakończonej zabawną puentą. To było charakterystyczne zresztą dla wykładów ks. Józefa Tischnera – powiedział Radiu Gdańsk Bogdan Ciosek, który przez dwa lata uczestniczył w czasie studiów z wykładach filozofa.
Na pomysł wystawienia w Gdyni przedstawienia przepełnionego góralskimi stylizacjami wpadł inny student profesora Tischnera – dyrektor artystyczny miejskiej sceny Krzysztof Babicki. – Gdybym kiedyś podsumowywał życie, no to myślę, że była to jedna z ważniejszych postaci, bo to było uczenie myślenia według wartości. Człowiek ma jednak prawi do indywidualnego postrzegania tych wartości. To była niesamowita otwartość, nikt nikogo nie pytał kto w co wierzy i skąd przychodzi – wspominał Krzysztof Babicki. Podkreślił, że po studiach miał przez lata utrzymywał kontakt z ks. Tischnerem, wybrał się nawet z nim na wycieczkę w góry.
– Bardzo chciałem, by „Historia filozofii po góralsku” znalazła się w gdyńskim teatrze z tego powodu, że on bardzo lubił Trójmiasto i często tu przyjeżdżał. Ponadto w tym roku obchodzimy 15. rocznicę śmierci ks. Tischnera – dodał Krzysztof Babicki.
– Na pocątku wsędy byli górole, a dopiero pote porobiyli się Turcy i Zydzi. Górole byli tyz piyrsymi »filozofami«. Bo na pocątku nie było Greków, ino wsędy byli górole. Tak prof. Tischner w swoim najsłynniejszej książce wyjaśniał powstanie filozofii. I te słowa rozpoczną gdyński spektakl. Na scenie pojawi się trójka aktorów: Beata Buczek-Żarnecka, Elżbieta Mrozińska i Bogdan Smagacki. W kierpcach, ubrani w stylizowane stroje, będą mówić językiem z zapożyczeniami z góralskiej gwary.
Bogdan Smagacki przyznał, że jego rodzina pochodzi spod Jeleniej Góry i z Małopolski, więc nie było mu trudno przestawić się na taki typ przedstawienia. – Wymagało pewnego skupienia, żeby mówić ze zmiennym akcentem i zamieniać „a” na „o”, np. śpiewonie, a nie śpiewanie.
Ważnym elementem spektaklu będzie muzyka, która także przypomina tradycyjne utwory z Podhala. Skomponował ją Paweł Moszumański. Na żywo w czasie przedstawień zagra na skrzypcach Krzysztof Jakub Szwarc. Autorem scenografii przypominającej górski krajobraz jest Andrzej Witkowski.
– Nie mamy tutaj do czynienia z odtwarzaniem takiego odtwarzanego, cepeliowskiego folkloru, tylko nawiązaniem do tego co jej podstaw – powiedział reżyser. Zapewnił, że nieco ponad godzinny spektakl będzie przyjemny dla widzów.
Posłuchaj fragmentu próby do spektaklu
Premiera „Historia filozofii po góralsku” odbędzie się 31 stycznia o godz. 19:00 na Małej Scenie Teatru Miejskiego w Gdyni.
