– W Polsce opłaca się nie przestrzegać prawa. To daje pracodawcom więcej zysków niż strat, oczywiście kosztem pracowników – mówił w Radiu Gdańsk Roman Giedrojć.
Główny Inspektor Pracy był gościem Rozmowy Kontrolowanej. Wywiad prowadził Jacek Naliwajek. Z Romanem Giedrojciem rozmawiał o szansach na zmniejszenie nielegalnego zatrudnienia w Polce.
NIE OPŁACA SIĘ PRZESTRZEGAĆ PRZEPISÓW
Jak mówił Giedrojć, polskie prawo jest tak skonstruowane, że opłaca się go nie przestrzegać. – Kary, które są nakładane w Polsce, są najniższe w UE. Jest przyzwolenie środowiska pracodawców do tego, żeby wykorzystywać pracownika – mówił.
Gość Rozmowy Kontrolowanej podkreślał jednocześnie, że nie każdy pracodawca chce wykorzystać pracownika. – Są plany, żeby już w pierwszym dniu pracy pracownik będzie musiał mieć podpisaną umowę. Znam pracodawców, którzy dla zatrzymania pracowników budują domy. Należy pamiętać jednak, że dobry fachowiec znajdzie sobie pracę wszędzie w Polsce, albo po prostu wyjedzie z kraju i będzie się rozwijał.
BĘDĄ KONTROLE?
Jacek Naliwajek poruszył także problem kontroli pracodawców. – Chce Pan, aby inspekcja pracy mogła obserwować zakłady pracy, zbierać materiały operacyjne, zupełnie jak policja. Po co? Dlaczego? – dopytywał.
Główny Inspektor Pracy zwrócił uwagę, że nie we wszystkich krajach Unii Europejskiej walka z patologią nielegalnej pracy jest szeroko rozwinięta. Są jednak takie, które przykładają do tego szczególną uwagę. – We Włoszech w inspekcji pracy zatrudnionych jest 521 karabinierów, którzy jej pomagają. Kiedy prowadzona jest kontrola, zakład jest zamknięty, obstawiony i nawet mysz się nie przeciśnie. Nie opłaca się tam w ogóle pracować nielegalnie – mówił, dodając jednocześnie, że nie oznacza to, iż w tym kraju tego problemu nie ma.
OGRANICZYĆ SZARĄ STREFĘ
– Chodzi o to, żeby margines tych nieprawidłowości był jak najmniejszy. My chcemy tę „szarą” strefę ograniczyć. Potrzebujemy do tego narzędzi. To, czy je dostaniemy, jest wolą ustawodawcy – wyjaśniał.
Jak mówił, współpraca z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej układa się dobrze. – Ministerstwo pochyliło się nad naszymi uwagami. Nielegalni pracownicy to strata dla państwa, bo składki nie są odprowadzane. Szacujemy, że budżet państwa w skali roku jest uszczuplony o 9 miliardów złotych.
Roman Giedrojć dodał, że trzeba wprowadzić takie rozwiązania, by praca była wykonywana w oparciu o przepisy i z szacunkiem dla prawa. – Przez wiele lat pracuję w inspekcji pracy i zdarzało się nieraz, że przychodziły osoby, które mówiły: „ja pracuję na podstawie jakiejś umowy, przyszedł wiek emerytalny, a mi się mówi, że 10 lat brakuje do emerytury”. To są dramaty.
POLSKI RYNEK NIE DLA SPECJALISTÓW?
Zwrócił uwagę, że wykwalifikowani pracownicy chętnie uciekają za granicę, bo polski rynek pracy nie jest do ich dostosowany. – Osoby, które są wykwalifikowane, ale również pracownicy fizyczni, którzy posiadają dużą wiedzę, są poszukiwani. Spawacze na przykład znakomicie się realizują za pięciokrotnie wyższą stawkę w stoczniach w Norwegii. W Polsce nie ma rynku pracy dla osób, które są specjalistami. Szanujący się pracodawcy dużą wagę przykładają do zatrudniania pracowników o wysokich kwalifikacjach. Bo mówią, że wykształcić fachowca to szalenie długi proces.
KONTROLE INSTRUKTAŻOWE
Ponad 800 kontroli instruktażowych przeprowadzono od 1 marca tego roku w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach – informuje Państwowa Inspekcja Pracy. Gość Jacka Naliwajka przyznał, że to jego autorski pomysł.
– Nie da się poprawić i utrzymać warunków pracy na odpowiednim poziomie bez zaangażowania pracodawców. Największe z tym problemy mają małe podmioty. Prawo w Polsce jest bardzo skomplikowane. Nie rozróżnia małych podmiotów od dużych. Osoby, które prowadzą małe firmy, nie mają odpowiedniej wiedzy i czasu, by przestrzegać prawo – tłumaczył Roman Giedrojć w Rozmowie Kontrolowanej.
Maria Anuszkiewicz/mat
