– Piłsudski był człowiekiem godnym zaakceptowania przez polskie środowiska opiniotwórcze – mówił gość programu Co za Historia.
Wojciech Suleciński rozmawiał z był profesorem Tadeusz Stegnerem, historykiem z Uniwersytetu Gdańskiego, specjalizującym się w historii Polski XIX i XX wieku. Tematem rozmowy było Święto Niepodległości, której 98. rocznicę odzyskania świętujemy 11 listopada.
RADA REGENCYJNA
Sam proces odzyskiwania niepodległości zaczął się nieco wcześniej niż 11 listopada. – 7 października Rada Regencyjna ogłasza niepodległość Królestwa Polskiego, ale z radą mianowaną przez okupantów nikt się nie liczył i mało kto zauważył, że ona coś zrobiła – mówił profesor Stegner. – Potem mamy 28 października i powstanie komisji likwidacyjnej w Krakowie i w zasadzie strona polska obejmuje już tam władzę. Mamy walki polsko-ukraińskie o Lwów, mamy radę Śląska Cieszyńskiego.
PIERWSZY RZĄD
W nocy z 6 na 7 listopada w Lublinie powstał pierwszy rząd tymczasowy na czele z Ignacym Daszyńskim. Był to rząd grupujący środowiska lewicowe (ale nie komunistyczne) i centrowe. – Rząd w swoim manifeście deklaruje, że Polska będzie republiką demokratyczną, że będzie ośmiogodzinny dzień pracy, że kobiety dostaną prawa wyborcze – mówił Tadeusz Stegner. – Plan tego rządu, który nie miał wtedy zasięgu ogólnopolskiego, stał się podstawą ustrojową II RP. Należy o tym rządzie pamiętać, bo były w nim osoby związane z Piłsudskim, np. Edward Rydz-Śmigły.
JÓZEF PIŁSUDSKI
Rozsypująca się Rzesza niemiecka chciała mieć spokój na terenie ziem polskich. Potrzebna była osoba, która zaprowadzi ład na tym obszarze. – Dla strony niemieckiej tym człowiekiem jest Piłsudski. On przez swoją politykę w czasie I wojny światowej raz jest po stronie wojsk centralnych, potem w 1917 roku daje się aresztować za odmowę złożenia przysięgi wierności cesarzom, staje się w ten sposób przeciwnikiem i jest osobą do zaakceptowania przez polskie środowiska opiniotwórcze.
11 listopada Rada Regencyjna przekazała zwierzchnią władzę nad wojskiem Józefowi Piłsudskiemu. Po jego pertraktacjach wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego, a w nocy rozbrojono niemiecki garnizon stacjonujący w Warszawie. Data 11 listopada została wybrana w II Rzeczypospolitej jako pamiątka odzyskania niepodległości.
