Rok 1792 to nie tylko czas formowania się nowej armii, ale przede wszystkim moment bolesnych rozczarowań. Nadzieje rozbudzone Konstytucją 3 Maja zderzają się z brutalną polityką i słabością monarchy, który ostatecznie przystępuje do Targowicy.
Wciąż pozostajemy w burzliwym roku 1792. Trwa wojna polsko-rosyjska, a polscy żołnierze walczą w niezwykle trudnych warunkach, często z góry skazani na porażkę. Właśnie wtedy rodzi się jednak nowa jakość.
W kolejnym odcinku audycji „Silva rerum, czyli w staropolskim ogrodzie rzeczy” powracamy do rozmowy o polskiej armii schyłku XVIII wieku. Jest rok 1792, trwa wojna z Rosją, a wojsko Rzeczypospolitej, dotąd osłabione i zaniedbane, zaczyna się odradzać. Impulsem do zmian stały się uchwały Sejmu Wielkiego, który, świadomy narastających zagrożeń, podjął próbę gruntownej reformy armii i odbudowy jej znaczenia.
Wojna polsko-rosyjska z 1792 roku trwała w cieniu politycznych pozorów. Dla Rosji była jedynie operacją wojskową, a dla Rzeczypospolitej walką o przetrwanie reform i suwerenności. Osłabiona wcześniej polska armia wchodziła w konflikt w stanie głębokiego kryzysu, jednak właśnie w ogniu wojny zaczęła się stopniowo odradzać.
Konstytucja 3 Maja zamiast stabilizacji przyniosła Polsce otwarty konflikt. Wraz z rosyjską armią do kraju wkroczyła targowica, a osłabione polskie wojsko nie było w stanie stawić skutecznego oporu. Mieszczanie i szlachta, czyli zwolennicy reform, znaleźli się w sytuacji zagrożenia i politycznego chaosu.
Przystąpienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej miało być desperacką próbą ocalenia korony, lecz w rzeczywistości okazało się początkiem końca I Rzeczypospolitej. Decyzja monarchy otworzyła drogę nie tylko obcym wojskom, ale przede wszystkim rodzimej „podłej czeredzie”: ludziom, którzy pod osłoną rosyjskich bagnetów postanowili krwawo zemścić się na zwolennikach Konstytucji 3 maja.
Wydarzenia z 1792 roku były głównym tematem audycji „Silva rerum, czyli w staropolskim ogrodzie rzeczy”. Jak wyjaśnili prowadzący Władysław Zawistowski i Konrad Mielnik, uchwalenie Konstytucji 3 Maja wywoływało niekiedy gwałtowne reakcje.
Nawigacja
© 2024 - Radio Gdańsk
