Instytut Pamięci Narodowej przygotował wystawę „Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku 1920-1939”

13 maja Instytut Pamięci Narodowej utworzył na terenie Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego wystawę o nazwie „Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku 1920-1939”. Przedstawia ona zdjęcia oraz opisy życia osób, które poniosły śmierć, walcząc o polskość miasta.

Wystawa została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku. Jej autorką jest Karolina Masłowska. Wernisaż odbył się w 100. rocznicę uroczystego otwarcia Gimnazjum Polskiego Macierzy Szkolnej w Gdańsku.

– Jest to pierwsza część całego tryptyku prezentująca sylwetki wybitnych działaczy polskich w Wolnym Mieście Gdańsku. Poświęcona jest Polakom, którzy zostali zamordowani w „Krwawy Wielki Piątek” oraz w dwóch innych egzekucjach w 1940 roku. Bardzo dbali o swoją tożsamość narodową, działali w wielu organizacjach. Pomimo tego, że było ich tutaj znacznie mniej niż Niemców, bardzo mocno zaznaczali swoją obecność – przypomina Masłowska.

WAŻNOŚĆ EDUKACJI

Jak wyjaśnia dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego dr hab. Arkadiusz Janicki, wydarzenie mogło odbyć się dzięki podpisanej w 2021 roku umowy o współpracy między gdańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej a Wydziałem Historycznym UG. Podkreślił istotę edukacji studentów z zakresu historii, której dotyczy wystawa.

– Dumna i burzliwa historia tego miasta powinna być stale przypominana i poznawana. To obowiązek historyków, ale nie tylko. Bardzo ważnym zadaniem dla każdego mieszkańca jest znać i utrwalać wiedzę o wydarzeniach z przeszłości, które wpłynęły na dzień dzisiejszy oraz potwierdzają jedność i łączność Gdańska z Polską. Mocno wierzę w to, że osoby odwiedzające wystawę zapoznają się z biografiami jej bohaterów – podkreśla prof. Janicki

WALKA O POLSKOŚĆ

Jak mówi Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Polacy żyjący w tamtym okresie nie byli traktowani jak równoprawni obywatele, jeśli chodzi o pochodzenie etniczne. Wolne Miasto Gdańsk powstało decyzją traktatu, konferencji pokojowej w Paryżu.

– Miasto Gdańsk nie było miastem wolności dla Polaków. Byli dyskryminowani, spotykali się z szykanami, a wraz z wybuchem II wojny światowej ponieśli śmierć z rąk swoich niemieckich sąsiadów. Jednakże jeśli spojrzymy na dzieje Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku w okresie międzywojennym, zobaczymy niezwykłą żywotność tej małej grupy mieszkańców. To świetni organizatorzy, znakomici księża, wspaniali gospodarze i przedsiębiorcy. Tacy być musieli, ponieważ środowisko, w jakim się znaleźli, nie było im przyjazne – dodaje Polejowski.

Wystawa na terenie Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego dostępna będzie do 13 lipca. Można zobaczyć ją także w wersji cyfrowej.

Marta Włodarczyk/aKa