W przeszłości 9 na 10 mieszkańców było Polakami. Obecnie jest to pierwsze miasto w Stanach Zjednoczonych z większością muzułmańską w radzie miejskiej. Fascynującą historię miasta Hamtramck można poznać odwiedzając wystawę, która zostanie otwarta 5 grudnia w Gdyni.
Hamtramck to miejscowość w stanie Michigan, która jest enklawą otoczoną całkowicie miastem Detroit – amerykańską stolicą przemysłu samochodowego.
POTĘGĘ ZBUDOWALI POLSCY ROBOTNICY
W Hamtramck mieszka nieco ponad 20 tys. osób. Na ulicach słyszy się 26 języków, a społeczność budują migranci z Polski, Bangladeszu, Jemenu, Bośni czy Ukrainy. W przeszłości był to tylko polski.
Nasi rodacy przybyli tu na początku XX wieku i zdominowali rolniczą miejscowość zamieszkaną wcześniej w dużej części przez niemieckich osadników. W przeciągu zaledwie dziecięciu lat (1910-1920) zamieniła się ona w tętniące życiem przemysłowe miasteczko, a liczba ludności wzrosła kilkunastokrotnie. Powodem było otworzenie w 1914 r. fabryki samochodów Braci Dodge, w której zatrudnieni robotnicy w większości pochodzili z Polski.
MUZUŁMANIE PRZEJMUJĄ WŁADZĘ
Dawna enklawa Polonii pod Detroit to obecnie pierwsze miasto w Stanach Zjednoczonych z większością muzułmańską w Radzie Miejskiej. Jeszcze w latach 70. XX wieku 90 proc. mieszkańców miasta było Polakami, obecnie to zaledwie 14,5 proc. populacji miasta. Na ich miejsce napływają nowe grupy etniczne, głównie pochodzące z krajów arabskich.
Polsko-katolickie tradycje zastępuje kultura arabska i islam. Powodem tej sytuacji jest bogacenie się ludności pochodzenia polskiego, która przeprowadza się w bardziej prestiżowe miejsca. Mimo że rada miejska jest zdominowana przez muzułmanów, to burmistrzem została wybrana Karen Majewski, która ma polskie korzenie.
LOSY MIESZKAŃCÓW POZNASZ W GDYNI
O amerykańskim mieście pełnym kontrastów i budującej go wspólnocie opowiada pierwsza wystawa czasowa Muzeum Emigracji w Gdyni. Ekspozycja „Oblicza Polonii: Mieszkańcy Hamtramck” zostanie otwarta 5 grudnia o godz. 17:00. Przedstawia ona losy 30 osób. Są to Amerykanie polskiego pochodzenia, polscy imigranci, a nawet para „Polaków z wyboru”. Prześledzić można zmiany w polskiej tożsamości, jakie przeżywają nasi rodacy w drugim, trzecim pokoleniu, często nie posługujący się już językiem przodków.
Serię wywiadów biograficznych przeprowadziła dr Anna Muller z Uniwersytetu Michigen-Dearborn. Miasto i jego mieszkańców sportretował artysta-fotograf Tomek Zerek.
– Historia tego miasta jest niesamowicie bogata. Kilka razy dziennie w głowie przerabiałam rozdziały potencjalnej książki. Ta Polonia jest zupełnie inna, inna np. niż Polonia w Chicago. Wspólnota Hamtramck była zbudowana przez robotników. To była bardzo biedna, słabo wykształcona społeczność, która przyczyniła się do budowania związków zawodowych w tym rejonie, budowała relacje pomiędzy pracownikami i pracodawcą, wpływała na twarz amerykańskiego kapitalizmu, w miejscu, gdzie ten kapitalizm się intensywnie rozwijał – podkreśla dr Anna Muller.
PIERWSZA CZASOWA WYSTAWA W MUZEUM EMIGRACJI
Organizatorem projektu jest Miasto Gdynia w partnerstwie z Muzeum Emigracji w Gdyni. Wystawa „Oblicza Polonii: Mieszkańcy Hamtramck” jest pierwszą czasową ekspozycją przygotowaną przez instytucję. W dniach 12-14 listopada 2015 r. była prezentowana w Hamtramck. Do końca stycznia 2016 r. będzie można ją bezpłatnie zwiedzać w Gdyni. Gośćmi wernisażu, który odbędzie się 5 grudnia o godz. 17:00, będą dr Anna Muller z Uniwersytetu Michigen-Dearborn i fotograf Tomek Zerek.
