Polskie powietrze jest jednym z brudniejszych w Europie. Pocieszającym jest jednak fakt, że Pomorzanie mogą odetchnąć pełną piersią z obawami mniejszymi niż pozostali mieszkańcy naszego kraju. Co na to wpływa? Pomorze wypada dużo lepiej niż południe Polski. Jednym z negatywnych przykładów jest Kraków. Smog w tym mieście wynika m.in. ukształtowania terenu i położenia w kotlinie, a przez to słabych wiatrów oraz bardzo dużej liczbie starych systemów grzewczych. Inaczej jest na Pomorzu. Na korzyść naszego regionu wpływa przede wszystkim wiatr od morza (czego przykładem może być niedawny ranking polskich uzdrowisk, w którym Ustka miała najlepsze powietrze).
PYŁY „KOMINKOWE”
Przez ostatnie lata stan powietrza na Pomorzu ulega systematycznej poprawie. Mimo pozytywnej tendencji, autorzy pomorskiego raportu zwracają uwagę na problem z występowaniem w powietrzu pyłu PM10 oraz benzoalfapirenu.
PM10 to pył zawieszony, którego cząstki mają średnicę poniżej 10 mikrometrów (1/30 grubości ludzkiego włosa). W jego przypadku ważne są dwa parametry – średnia roczna i częstość przekroczeń poziomu dopuszczalnego średniodobowego . W przypadku pierwszego kryterium wszystkie stacje pomiarowe mieszczą się w granicach normy (40 mikrogramów na m3). Jeżeli chodzi o częstość przekroczeń (do 50 mikrogramów na m3), prawo dopuszcza 35 dni z przekroczeniem poziomu średniodobowego w roku. Z opublikowanego w kwietniu raportu wynika, że najczęściej przekraczano normę w Kościerzynie (54 razy) i Starogardzie Gdańskim (76 razy). W okresie obejmowanym przez raport, Trójmiasto na dwóch stacjach przekroczyło dopuszczalną częstość przekroczeń.
Drugą groźną substancją w powietrzu jest benzoalfapiren. To rakotwórczy pył, którego wdychanie przez dłuższy czas powoduje odkładanie go w organizmie i może prowadzić do mutacji genetycznych. Pył PM10 i benzoalfapiren są szczególnie groźne dla osób z chorym układem oddechowym oraz kobiet w ciąży.
Głównym źródłem obu pyłów jest niska emisja, przede wszystkim z ogrzewania indywidualnego, tzw. „kominkowego”. Palenie węglem słabej jakości oraz niewysuszonym drewnem może prowadzić do zwiększenia ilości pyłu oraz beznalfapirenu. Dotyczy to zarówno miast jak i mniejszych miejscowości, z dużą liczbą domów jednorodzinnych.
DOTACJE DLA KAŻDEGO
W przypadku przekroczenia dopuszczalnych norm Wojewódzki Inspektorat Środowiska informuje zarząd województwa, który następnie przygotowuje długotrwały program ochrony powietrza. Michalina Bielawska z Fundacji Agencja Monitoringu Regionalnego Atmosfery Aglomeracji Gdańskiej radzi wymianę ogrzewania z węglowego na elektryczne bądź gazowe lub stworzenie większej kotłowni gazowej. Gminne wydziały środowiska przyznają dotacje na wymianę ogrzewania. Może o nie wystąpić każdy, kto trwale zlikwiduje piec węglowy. Należy też dbać by drewno, którym pali się w piecach, było suche.
KOMUNIKACJA MIEJSKA SPOSOBEM NA SMOG?
Bardzo duży wpływ na niską emisję ma komunikacja miejska. 15 grudnia mieszkańcy Warszawy mogli korzystać z niej bezpłatnie. Tamtejszy Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska prognozował tamtego dnia znaczne pogorszenie jakości powietrza. Bezpłatne korzystanie z autobusów, tramwajów i metra miały zachęcić mieszkańców do rezygnacji tego dnia z samochodu, a co za tym idzie mniejszej emisji spalin.
Według Michaliny Bielawskiej dobrze zorganizowana komunikacja, zachęcająca mieszkańców do korzystania z niej, może wpłynąć pozytywnie na stan powietrza. Dla powietrza byłoby lepiej gdyby mieszkańcy miast poruszali się głównie komunikacją miejską. – Ważne jest też uświadamianie, że to, jakimi samochodami jeździmy, ma wpływ na jakość powietrza – mówi specjalistka, dodając, że stare samochody produkują większą ilość spalin.
Fundacja ARMAAG prowadzi działania edukacyjne na różnych poziomach szkolnictwa w celu zwiększania świadomości ekologicznej. Na stronie airpomerania.pl można na bieżąco sprawdzać stan powietrza na Pomorzu. Michalina Bielawska zwraca uwagę na brak prawa regulującego emisję niską.
POLSKA A EUROPA
Na tle Europy Polska nie wypada najlepiej. Państwa w Europie Środkowo-Wschodniej mają bardzo słabą jakość powietrza. Na zachodzie Europy problem z zanieczyszczeniem powietrza mają głównie duże aglomeracje miejskie. Najlepiej wypadają Irlandia i Wielka Brytania, czyli kraje położone na wyspach.
Z zestawieniem można się zapoznać wchodząc w link: http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1000677
