Krzyże Wolności i Solidarności wręczone w Strzebielinku. „To miejsce stało się oazą wolności”

To było więzienie. O lżejszym rygorze, ale więzienie – mówili w niedzielę w Strzebielinku internowani w stanie wojennym członkowie „Solidarności”. W latach 1981-1982 w miejscu odosobnienia pod Wejherowem było internowanych ok. 500 osób, działaczy „S” z całej Polski, ale przede wszystkim z regionów: gdańskiego, słupskiego, toruńskiego, bydgoskiego i zachodniopomorskiego. Na tegoroczne uroczystości przyjechało ok. 50 z nich.

Ośrodek odosobnienia w Strzebielinku był filią Zakładu Karnego w Wejherowie i jednym z największych ośrodków internowania w czasie stanu wojennego. Wśród osadzonych byli nich m.in. Andrzej Gwiazda, Lech Kaczyński, Jacek Kuroń czy Tadeusz Mazowiecki.

OAZA WOLNOŚCI

– To ludzie, którzy stanowili szczególne zagrożenia dla komunistów – tak ich wówczas oceniono, a przecież nie trzymali w ręku broni. Mieli tylko czyste serca i niezłomną wolę walki o wolną Polskę – mówił w Strzebielinku wojewoda pomorski, Dariusz Drelich, który w imieniu prezydenta Andrzeja Dudy wręczył w niedzielę kilkunastu byłym więźniom Strzebielinka Krzyże Wolności i Solidarności.

– Tutaj chciano ich złamać, ale stało się coś innego. To miejsce stało się oazą wolności – tutaj ludzie się hartowali, tutaj wykuwały się kadry, które kilka lat później doprowadziły nas do wolnej Polski – dodał.

INTERNOWANIE 1/3 KOMISJI KRAJOWEJ NSZZ „SOLIDARNOŚĆ”

Wśród internowanych był m.in. późniejszy prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, poseł, senator i wicemarszałek Senatu – Jan Wyrowiński. – Służyliśmy pierwszej „Solidarności” i byliśmy wierni naszym ideałom. Nasze wybory życiowe doprowadziły nas wówczas tutaj – do Strzebielinka, ale też do Potulic, Wierzchowa i wielu innych miejsce w całej Polsce – mówił w swoim przemówieniu.

– Wtedy nie wiedziałem nawet, ze istnieje taka miejscowość jak Strzebielinek, a ona wdarła się w nasze życiorysy i usłyszał o niej cały świat, bo przecież tutaj była internowana 1/3 komisji krajowej NSZZ „Solidarność” – dodał

WIERNI „S”

– To były trudne chwile – szczególnie dla naszych rodzin, dla naszych żon, które zostały same z małymi dziećmi – wspomina jeden ze strzebielinkowców, Janusz Łatacz. – Próbowano nas tutaj złamać, każdy z nas wielokrotnie otrzymywał do podpisu „lojalkę”. Nie wiem, kto i czy podpisał, ale ja nigdy nie zdradziłem „S” – dodaje.

SAME ZNAJOME TWARZE

– Był to bardzo trudny i niepewny czas – wspominał Andrzej Drzycimski, jeden z internowanych, późniejszy minister w kancelarii prezydenta Lecha Wałęsy. – Gdy przyjechaliśmy do Strzebielinka, przed wielką, żelazną bramą stał rząd zomowców z psami i pałkami gotowymi do działania. Gdy przekroczyłem próg ośrodka, zobaczyłem same znajome twarze, które jeszcze kilka godzin wcześniej widziałem w gdańskiej stoczni na posiedzeniu Komisji Krajowej „S” – dodał.

TRAKTOWANI JAK PRZESTĘPCY

Jak wspominają internowani – morale na początku było niskie. Ale po kilku tygodniach zezwolono na przyjazd kapelana, co poprawiło nastroje. W Strzebielinku organizowano msze, rekolekcje, a nawet odbyła się procesja na Boże Ciało.

– Nie zapominajmy, że było to tak naprawdę więzienie i byliśmy traktowani jak przestępcy, którzy zagrażają Polsce ludowej – zaznacza Adam Rosiński z Wejherowa. – Wyrwano nas z naszych domów, z naszego życia i osadzono tutaj bez wyroków. O tyle lepiej mieliśmy niż skazańcy w więzieniach, że mogliśmy się położyć, a nie spać na siedząco – dodaje.

Dzisiaj w dawnym ośrodku odosobnienia w Strzebielinku funkcjonuje Dom Pomocy Społecznej. Na murze placówki są tablice, które opowiadają historię tego miejsca.

Piotr Lessnau/aKa