Zasoby tego wszystkiego dzięki czemu zawdzięczamy istnienie naszej cywilizacji kończą się w naprawdę wyobrażalnej już perspektywie czasowej – mówił w Gdańsku profesor Maciej Nowicki. Przy wzroście wydobycia zaledwie o 2% rocznie, zasoby rud żelaza wystarczą na 50 lat, miedzi i cynku na 25 lat, ołowiu na 20 lat, tytanu na 30 lat, metali ziem rzadkich na 20– 0 lat.
Wydobycie i przetworzenie rud metali pochłania obecnie 7–10 procent światowej energii. Istnieją co prawda rudy znacznie uboższe, od obecnie eksploatowanych, jednak ich eksploatacja wymagałaby zużycia nawet 50% energii światowej. To nie opłacalne i mało możliwe, mówił profesor Nowicki dodając, że dotychczas brak substytutów dla takich metali jak ind, bar, pallad, wolfram, molibden, czy cyrkon, stosowanych głównie w elektronice.
Profesor Maciej Nowicki przyjechał do Gdańska na zaproszenie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Na konferencji poświęconej rozpoczęciu kampanii na rzecz zrównoważonego rozwoju Pomorza, mówił o konieczności zmniejszenia energochłonności i oszczędzaniu kopalin, które są na wyczerpaniu.
Stale jeszcze niemal 80% światowej energii pochodzi ze spalania paliw kopalnych. Światowe zasoby ropy naftowej to 1300 mld baryłek, zużycie ok. 30 mld baryłek rocznie. Oznacza to ni mniej ni więcej, że zasoby wystarczą na 45 lat. Kryzys najbardziej dotknie UE (85% ropy z importu) i Polskę (98% z importu).
Nie lepiej jest z gazem ziemnym. Światowe zasoby przemysłowe około 187 bln m³. Największe zasoby są w Rosji 25%, Iranie 16%, Katarze 14%, USA 10%. Roczne światowe zużycie około 3 bln m³/ rok. Zasoby wystarczą na 62 lata. Polskie zasoby przemysłowe to 150 mld m³, wydobycie 4,4 mld m³/rok, a więc zasoby te wystarczą na 33 lata. Polska importuje 70% potrzebnego jej gazu (w tym z Rosji ok. 60%). Jak jest szansa na polski gaz z łupków? Wg PIG nasze zasoby to 350 – 750 mld m³, ale duże problemy ze złożami, opłacalnością, problemy prawne, podatkowe i środowiskowe sprawiły, że wszystkie koncerny zagraniczne wycofały się z Polski.
Węgla kamiennego też nie będzie można wydobywać w nieskończoność. Światowe zasoby przemysłowe węgla kamiennego to około 400 mld ton, światowe wydobycie 6,2 mld ton/rok, a więc zasoby wystarczą na 64 lata. Wydaje się, że Polska węglem stoi. Obecne zasoby w zasięgu istniejących 30 krajowych kopalni to 2,1 mld ton. Przy obecnym wydobyciu 70 mln ton rocznie wystarczą na 30 lat. Czy budować nowe kopalnie?
Podobnie jest z węglem brunatnym. W 2040 r. wszystkie 3 złoża (Konin-Adamów, Bełchatów, Turów) będą wyczerpane. Pozostaje dylemat czy otwierać nowe odkrywki (Gubin, Legnica) w których węgiel brunatny jest przykryty warstwą nakładu o grubości 200 metrów.
– Zasoby paliw kopalnych wyczerpią się jeszcze w XXI wieku, ale emisja CO2 , jaka wiąże się z ich spalaniem, spowoduje dramatyczne zmiany klimatu Ziemi – konkludował Maciej Nowicki. Naukowiec jest przekonany, że to działalność człowieka, spalanie kopalin jest odpowiedzialne za wzrost temperatury naszego globu. Niektórzy twierdzą, że powodem ocieplania się klimatu jest zwiększona radiacja Słońca, a tymczasem od 50 lat ona maleje, a temperatura Ziemi rośnie.
Wg Macieja Nowickiego jedynym wyjściem jest przygotowanie się do nieuchronnej zmiany i przejście na odnawialne źródła energii oraz oszczędność zasobów. Profesor pomimo przedstawienia dość dramatycznej perspektywy jest optymistą. Wierzy w postęp technologiczny, który spowoduje zastosowanie OZE na globalną skalę. Rozwiązanie najpoważniejszego obecnie problemu magazynowania energii pozyskanej z odnawialnych źródeł, jest jego zdaniem, niedaleką przyszłością.
Posłuchaj audycji:
Maciej Nowicki – ekolog, profesor nauk technicznych, działacz społeczny, w latach 1989–1991 wiceminister ochrony środowiska, w 1991 minister ochrony środowiska, a w latach 2007–2010 minister środowiska. W 1996 został laureatem największej w Europie nagrody „Der Deutsche Umweltpreis” (tzw. „ekologiczny nobel”) w ochronie środowiska za całokształt dokonań jako naukowiec, polityk i działacz ekologiczny. Pieniądze z tej nagrody (350 tys. DM) przeznaczył na założenie fundacji mającej na celu wspieranie rozwoju najlepszych absolwentów polskich uczelni w ochronie środowiska. Autor ponad 170 publikacji oraz 6 książek z zakresu ochrony środowiska i ekorozwoju. Uczestnik kilkuset konferencji krajowych i ponad stu konferencji zagranicznych, na których wygłaszał referaty. Jest bezpartyjny. Żonaty, ma dwie córki.
