Jakie owoce kupić, by zachowały świeżość przez całe Boże Narodzenie? Pytamy pracowników Pomorskiego Centrum Hurtowego Renk. Mandarynki i pomarańcze, które trafiają na polskie stoły, pochodzą z Hiszpanii, Włoch i Grecji oraz RPA. Ich transport samochodami lub statkami trwa od kilku dni do kilku tygodni. W tym czasie owoce przechowuje się w mobilnych chłodniach, gdzie temperatura utrzymuje się na poziomie 3-4 stopnie. To umożliwia swobodny proces dojrzewania i hamuje proces gnicia. Następnie trafiają do hurtowników, gdzie wciąż trzymane są w chłodnej temperaturze w halach, a kolejno do sprzedawców detalicznych – sklepów lub na bazar.
Najlepsze pomarańcze na święta wybierają Hanna Czapiewska z Renka i hurtownik Andrzej Krauze. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
1. KUPOWANE NA TARGOWISKU – ZNACZY ŚWIEŻE
Jako że cytrusy po transporcie przyzwyczajone są do niskich temperatur, zimą lepiej kupować te z rynku niż sklepu. Na dworze panują warunki podobne do tych w chłodni, więc mandarynki i pomarańcze dłużej zachowają świeżość. Te ze sklepu często przeżywają „szok termiczny” po wyjęciu na halę ze schłodzonego miejsca i szybciej zaczną się psuć.
Od tej reguły jest jeden wyjątek. Gdy temperatury spadają poniżej zera, smaczniejsze będą ze sklepowej półki. Mróz na dworze działa na owoc znacznie gorzej niż temperatury na plusie.
Do powyższej zasady warto zastosować się także w domach. Jeśli cytrusy kupimy na rynku – najlepiej na początku przechowywać je w lodówce, a wyjąć dopiero w dniu, kiedy chcemy je zjeść. Gdy zostały kupione w sklepie – utrzymać w temperaturze pokojowej.
Cytrusy w sklepach po wyłożeniu na halę często przeżywają szok termiczny. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
2. SKÓRKA PRAWDĘ CI POWIE
Wiele o smaku może zdradzić skórka. Jeśli jest miękka i przyjemna w dotyku – to dobry znak dla kupującego. Twardawa, pomarszczona, w kolorze jasnej pomarańczy – tego owocu lepiej nie kupować.
Świeżość można ocenić po tym, czy skórka odchodzi od miąższu. W przypadku mandarynek (zwłaszcza popularnej w Polsce odmiany easy peel) lepiej, gdy między nimi pozostaje lekka przerwa – owoc będzie soczysty, a obranie go nie przysporzy problemów. Inaczej jest z pomarańczami. – Żeby były soczyste, skóra musi przylegać do miąższu. Jeśli tak nie jest, owoc jest przesuszony. To może oznaczać, że długo leżakował w chłodni u dostawców – zauważa hurtownik Andrzej Krauze.
Brązowe plamy na owocu wcale nie świadczą o jego zepsuciu. Jedna odmiana może mieć ich więcej, inna mniej. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
3. BRĄZOWE PLAMKI – TO NIE OZNAKA PLEŚNI
Często oceniamy, że owoce z brązowymi plamkami na skórce nie nadają się do jedzenia. Nic bardziej mylnego. Plamki często wynikają z tego, że owoc pochodzi z innej odmiany, a do tego nie był pryskany sztucznymi nawozami i woskowany. Takie cytrusy przez dostawców nazywane są „ekologicznymi” i są hitem sklepów ze zdrową żywnością.
Dodatkową zaletą jest oszczędność – „ekologiczne” pomarańcze kupimy w sklepie za ok. 3,80-4 zł za kilogram. Na staranniej wyselekcjonowane przez człowieka, konserwowane (np. odmiany Navelina) wydamy 6 zł/kg.
4. NIENATURALNY KSZTAŁT? NIE MÓWI NAM NIC ZŁEGO
Nie każdy „nienaturalnie” wyglądający okaz jest dotknięty pasożytem. Wybrzuszenia i wklęśnięcia w skórce mogą wynikać ze specyficznego ułożenia go na drzewie. – Mógł być nietypowo naświetlony lub dotykać gałęzi albo innego owocu. To nie wpływa na ich smak – uspokaja Andrzej Michalik z Pomorskiego Centrum Hurtowego Renk.
Ta wypukłość wcale nie oznacza, że pomarańcza jest nieświeża. Po prostu na drzewie musiała wisieć blisko innego owocu lub dotykać gałęzi. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
5. WĘCH DOBRYM DORADCĄ
Kupując cytrusy, warto dokładnie powąchać owoce. Intensywny, słodkawy zapach świadczy o tym, że środek będzie równie smaczny. Ale – jak twierdzą eksperci – to nieco złudna metoda. W sklepach towarzyszy nam całe mnóstwo zapachów, często trudno skupić się na tym konkretnym.
6. NAJLEPSZE W PEŁNI SEZONU
– Kupując mandarynki i pomarańcze w szczycie sezonu, jest większe prawdopodobieństwo, że będą słodkie – ocenia Andrzej Michalik z PCH Renk. Sezon na cytrusy trwa od początku grudnia do połowy stycznia. Kupując je wcześniej, można trafić na niedojrzałe, które wyrastają w sterowanych przez człowieka mechanicznych komorach. Poznasz je po szypułce – nie jest zielona, a spalona, w kolorze ciemnego brązu. 
Zanim owoce trafią na sklepowe półki, przechowywane są w specjalnych halach u hurtowników. Temperatura tutaj utrzymywana jest w granicach 3-4 stopni. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
7. ZNAJDŹ SWOJĄ ULUBIONĄ ODMIANĘ I SMAK
W przypadku jabłek, w sklepach mamy mnóstwo odmian i możemy wybrać swoją ulubioną. Inaczej jest z cytrusami – najczęściej sprzedawcy oferują tylko jedną, wybraną przez siebie. Tu specjaliści radzą patrzeć na etykiety, testować i zapamiętywać smaki. – Jeśli dana odmiana nam smakuje, powielajmy jej zakup. Inna może być dla nas za słodka lub za gorzka. W ten sposób unikniemy rozczarowania – radzi Hanna Czapiewska z PCH Renk. 
Te plamy to ostrzeżenie, że owoc nie nadaje się do spożycia. Fot. Radio Gdańsk/Dominika Raszkiewicz
A PO ZAKUPIE W DOMU…
Cytrusy należy podzielić na przeznaczone na dekoracje i do jedzenia. Tych, w które np. włożymy goździki, nie powinniśmy później jeść. – Ingerencja obcego ciała w owoc dostarcza mu szkodliwych substancji i przyspiesza procesy gnilne. Taka ozdoba prawdopodobnie nie przetrzyma nawet do Sylwestra – ostrzega Hanna Czapiewska.
Procesów gnilnych nie przyspiesza za to upadek owocu, bo gruba i elastyczna skóra je amortyzuje. To odwrotnie niż w przypadku jabłek, których upadek z wysokości od razu powoduje, że miąższ w obitym miejscu staje się miękki i ciemniejszy, a owoc gnije.
Sęk tkwi w umiarze. Na świąteczny stół wykładajmy tylko tyle mandarynek i pomarańczy, ile faktycznie zjemy. Pozostałe lepiej trzymajmy w lodówce. Wtedy mają szansę zachować swój słodki smak aż do Nowego Roku.
