10 najciekawszych gatunków 2017 roku, a wśród nich „diabelski” storczyk odnaleziony podczas prac terenowych prowadzonych przez dr Martę Kolanowską z Uniwersytetu Gdańskiego w południowej Kolumbii. Choć jego nazwa brzmi trochę strasznie, zachwyca urodą. Gatunek dokładnie nazywa się Telipogon diabolicus (Orchidaceae) i znalazł się w gronie Top 10 New Species. Roślina trafiła do zestawienia razem z m.in. pająkiem nazwanym Eriovixia gryffindori, przypominającym kapelusz Godrica Gryffindora z Harry’ego Potter oraz morskim robakiem Xenoturbella churro, który zyskał nazwę dzięki podobieństwu do hiszpańskiego deseru – churro.
GŁOWA DIABŁA
Aby uczcić urodziny ojca taksonomii, Karola Linneusza, College of Environmental Science and Forestry, najstarsza i najbardziej prestiżowa instytucja w Stanach Zjednoczonych badająca środowisko, co roku zestawia listę Top 10 New Species obejmującą dziesięć najciekawszych nowych gatunków odkrytych w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W 2017 roku w gronie tym znalazł się Telipogon diabolicus (Orchidaceae) czyli „diabelski” storczyk odnaleziony podczas prac terenowych prowadzonych przez dr Martę Kolanowską z Uniwersytetu Gdańskiego w południowej Kolumbii. Nazwa orchidei nawiązuje do budowy prętosłupa, który przypomina głowę diabła. Gatunek został zaklasyfikowany jako krytycznie zagrożony ze względu na lokalizację jedynej znanej populacji T. diabolicus w pobliżu drogi oraz wrażliwość wysokogórskich formacji roślinnych na zmiany klimatu.
Nieznany wcześniej gatunek opisali dr Marta Kolanowska i prof. Dariusz L. Szlachetko z Katedry Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody Wydziału Biologii UG we współpracy z Ramiro Medina Trejo (Kolumbia).
ZAGADKA O ZAPYLANIU
Najbardziej intrygującym pytaniem dotyczącym T. diabolicus pozostaje aspekt jego zapylania. Dotychczasowe badania wskazują, że u storczyków z rodzaju Telipogon pyłkowiny przenoszone są przez owady podczas pseudokopulacji (pyłkowiny zostają przyczepione do ciała samca owada gdy ten próbuje kopulować z kwiatem przypominającym mu samicę), jednak nie opublikowano do tej pory materiałów potwierdzających to założenie. Jak czytamy w komunikacie przesłanym przez Uniwersytet Gdański, niezwykle ciekawe byłoby zaobserwować insekta, któremu „diaboliczny” prętosłup przypomina samicę jego gatunku.
Po opublikowaniu w zeszłym roku informacji na temat odkrycia „diabelskiej orchidei” w serwisie EurekAlert! oraz w sekcji „Speaking of Science” prowadzonej przez the Washington Post, storczyk błyskawicznie zdobył niezwykłą popularność w mediach.
Warto dodać, że wiele gatunków storczyków przypomina swoim wyglądem różne zwierzęta czy postaci. Dobrymi przykładami są Dracula simia przypominająca małpę, Ophrys bomybliflora przypominająca śmiejącego się trzmiela czy Habenaria radiata przypominającą czaplę białą.
oprac. mar
