Najstarsze centrum handlowe, które tworzyły już kryte bazary, powstało w 1461 r. w Stambule. Jest to Grand Bazaar, w którym jest 4 tysiące sklepów. Całkowicie zamknięte centra, podobne do współczesnych, powstały dopiero na początku lat 50. w USA.
Debatę poświęconą funkcjom społecznym centrów handlowych zorganizowano w holu gdańskiego centrum Manhattan.
– Przede wszystkim galerie pełnią funkcje komercyjne. Powstały po to, żeby sieci handlowe i najemcy mieli jednolitą przestrzeń, by móc handlować i zapraszać swoich gości. Jednakże rynek bardzo się zmienia. Dochodzą dodatkowe funkcje, które galerie mogą pełnić. Przykładem jest gdańskie centrum Manhattan, który łączy kwestie komercyjne z usługami. Znajduje się tam centrum medyczne, biblioteka czy też multimedialna gdańska szkoła artystyczna – mówi gdański radny Łukasz Hamadyk.
5 GENERACJI
Funkcje galerii handlowych ulegają zmianie, dlatego możemy wyróżnić 5 generacji centrów handlowych:
1. Dominacja dużego obiektu spożywczego bądź wielochandlowego plus niewielki udział, bo do 30% butików. Przykładem jest Auchan, Carrefour lub Tesco.
2. W centrach handlowym punktem dominującym stają się sklepy z odzieżą. Galerie wchodzą w struktury bardziej zurbanizowane, ale jeszcze budowane są z dala od centrum miasta. Przykładem jest Klif w Gdyni.
3. Zdecydowana dominacja butików. Galerie lokalizowane są na obrzeżach stref centralnych. Przykładem jest Galeria Bałtycka w Gdańsku.
4. Są to ośrodki, które zaczynają się łączyć ze śródmieściami i są budowane zgodnie z zasadą transit oriented development, czyli jak najmniej klientów dojeżdżających samochodami. Przykładem jest gdański Madison.
5. Galerie, które są miejscami usługowymi i bardzo wyposażonymi w funkcje kultury, ekstraordynaryjne i metropolitarne. Przykładem są galerie w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
KTÓRE GALERIE SĄ NAJWIĘKSZE?
W Polsce największą galerią handlową jest łódzka Manufaktura. W odrestaurowanych, pofabrycznych wnętrzach znajduje się aż 110 tys. m² powierzchni najmu. Na drugim miejscu znajduje się warszawska Arkadia. dysponuje 105 tys. m² powierzchni handlowej. Trzecie pozycja należy do Galerii Port Łódź. Ma ona 103 tys. m². Na czwartym miejscu klasyfikuje się Magnolia Park we Wrocławiu. Jej powierzchnia wynosi 99 tys. m². Na świecie największym centrum handlowym jest Dubai Mall w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jego powierzchnia zajmuje 112 hektarów, czyli jest o 10 razy większa od polskiej Manufaktury w Łodzi.
chr/mro
