Muzealnicy z Gdańska świętują dziś półwiecze. To właśnie 2 kwietnia 1970 roku otwarto dla zwiedzających Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku. Także wtedy powstało Muzeum Gdańska pod ówczesną nazwą Muzeum Historii Miasta Gdańska. Tak nazywało się do 2000 roku, kiedy przemianowane zostało na Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, by ostatecznie w 2018 roku przyjąć obecną nazwę Muzeum Gdańska.
– Historia muzealnictwa w Gdańsku jest jednak dużo starsza niż pół wieku istnienia największego muzeum w regionie – wyjaśnia Andrzej Gierszewski, rzecznik Muzeum Gdańska. – Jego początki sięgają lat 30. XIX wieku, kiedy w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta prezentowano kolekcję rzemiosł i dawną sztukę związaną z Gdańskiem. Natomiast nowoczesne muzeum – Muzeum Miejskie – powołano 30 marca 1870 roku w połowie pofranciszkańskiego klasztoru (gmachu Gimnazjum Akademickiego). Trzon muzealnych zbiorów do 1939 r. stanowiła kolekcja Jacoba Kabruna (1759–1814) złożona z kilku tysięcy obrazów, rysunków i rycin mistrzów europejskich od końca XV do początków XIX wieku – tłumaczy rzecznik.
WIELE ODSŁON JEDNEGO MUZEUM
W trakcie wojny klasztor pofranciszkański uległ częściowemu zniszczeniu. Pożar zniszczył około 60–65 proc. części muzeum miejskiego oraz część zbiorów i wyposażenia. Już po wojnie z pomysłem utworzenia muzeum w Gdańsku z siedzibą w Ratuszu Głównomiejskim wystąpił prof. dr Stanisław Lorentz – dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie. Natomiast w 1946 r. Muzeum Miejskie zostało przekształcone w Muzeum Państwowe w Gdańsku, a w cztery lata później w Muzeum Pomorskie w Gdańsku.
Sprawa ruszyła dopiero w latach 60. XX wieku. Jak pisze obecny dyrektor Muzeum Gdańska prof. Waldemar Ossowski, „dyskusje przyspieszyło zakończenie w 1965 r. prac konserwatorskich w Wielkiej Sali Wety, która była przeznaczona do organizacji oficjalnych uroczystości. Głównym użytkownikiem reprezentacyjnego piętra Ratusza miał zostać Urząd Stanu Cywilnego. Wielką Salę Rady przeznaczono do „bardzo uroczystych ślubów”, a do ślubów „zwykłych” służyć miała Mała Sala Rady (Sala Zimowa)”.
– W maju 1966 r. odbyło się spotkanie Gdańskiej Komisji Ochrony Zabytków Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Komisja wraz z przewodniczącym Maciejem Kilarskim, oraz dr arch. Januszem Ciemnołońskim i doc. Andrzejem Januszajtisem podjęła uchwałę o powołaniu w Ratuszu muzeum historycznego. Wystąpiła także do władz miasta z wnioskiem, by opracowanie projektu organizacji nowej placówki przekazać Komisji Ochrony Zabytków – pisze dyrektor.
– We wrześniu 1969 r. w urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków opracowano dokument określający program funkcjonalny Ratusza. Koncepcja zespołu pod kierownictwem inż. arch. Tadeusza Chrzanowskiego zakładała umieszczenie wystaw czasowych na pierwszym piętrze. Właściwa wystawa stała miała znaleźć się na drugim piętrze i obejmować okres od wczesnego średniowiecza do zakończenia II wojny światowej. Ekspozycję zniszczeń Gdańska, opracowaną w oparciu o fotogramy Kazimierza Lelewicza, planowano umieścić na trzecim piętrze. Miała się tu znajdować poczekalnia dla grup zwiedzających wieżę. W przyziemiu przewidziano kawiarnię i pomieszczenia klubowe…
UROCZYSTOŚCI PRZENIESIONE
Ostatecznie muzeum powołano 31 marca 1970 roku, ale sam akt datowany jest na 2 kwietnia tego samego roku. Obecnie Muzeum Gdańska liczy 10 oddziałów. W przyszłym roku Muzeum Bursztynu przeniesione zostanie do nowej siedziby w Wielkim Młynie, natomiast w dalekiej przyszłości planowane jest powstanie kolejnego, nowoczesnego muzeum.
W związku z panującą epidemią, planowane uroczystości jubileuszowe zostały przeniesione na 24 września tego roku. Oddziały muzeum są zamknięte, jednak część zbiorów można nadal podziwiać pod adresem http://dziedzictwo-gdansk.pl
