Wojewoda Pomorski Dariusz Drelich złożył kwiaty pod pomnikiem „Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej” na Targu Rakowym w Gdańsku. To część odbywających się w całym województwie i kraju obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele służb, administracji zespolonej i środowisk patriotycznych. Wojewoda podkreślił, że odwaga i zaangażowanie członków PPP dały podwaliny wolności, którą cieszymy się dziś:
– Polskie Państwo Podziemne to największa w Europie organizacja konspiracyjna w czasie II wojny światowej. Dzisiaj jest szczególny dzień, wspominamy wszystkich założycieli, wszystkich, którzy brali udział w organizowani naszej struktury państwowej w czasie okupacji niemieckiej. Oddajemy im hołd i wyrażamy wdzięczność za to, co zrobili dla Niepodległej. To nie tylko żołnierze, którzy walczyli z bronią w ręku, to również cywile, to między innymi wielka organizacja nauczycieli, nauki. Pamiętamy o wszystkich, którzy gotowi byli poświęcić szycie dla ratowania Rzeczpospolitej – mówił Dariusz Drelich.
FENOMEN W SKALI EUROPY
Przed gdańskim pomnikiem obecny był także pełniący obowiązki dyrektora Muzeum II Wojny Światowej dr hab. Grzegorz Berendt.
– Kampania 39 roku została przegrana z powodu przejmującej przewagi wojska agresorów. Natomiast Polacy, którzy odbudowali 20 lat wcześniej niepodległe państwo, nie zrezygnowali z walki o niepodległość. Już w tych dniach, gdy było jasne, że ta przewaga najeźdźców nie pozwoli utrzymać się w legalnej działalności, podjęto decyzję o przejściu do pracy konspiracyjnej. Stąd w końcu września w Warszawie założono struktury Służby Zwycięstwu Polski. Poza tą organizacją, związanym z przedwojennym obozem rządzącym, spontanicznie, oddolnie powstały dziesiątki innych organizacji powiązanych z różnymi środowiskami, organizacjami politycznymi. One stopniowo ulegały scaleniu, tworząc fenomen PPP, w ramach którego wszystkie główne siły niepodległościowe różnych opcji przyjęły za swój główny cel dążenie do uzyskania niepodległości, jednocześnie uznając swoją podległość wobec władz Polski. PPP było fenomenem, skupiając w swoich szeregach kilkaset tysięcy członków i żołnierzy. Przecież zaprzysiężonych członków Armii Krajowej w 1944 roku było 400 tys. To wyróżniało Polskę na tle wielu innych państw europejskich znajdujących się pod okupacją – mówił historyk.
Podobnie jak wojewoda, podkreślił nie tylko rolę żołnierz, ale także cywilów, którzy przygotowywali młodzież do życia w wyzwolonym kraju oraz planowali rozwój państwa po odzyskaniu niepodległości.
„KIEDYŚ STAŁ TU CZOŁG”
Prezes stowarzyszenia „Godność” Czesław Nowak przypomniał, że znakiem czasów jest możliwość spotkania się pod pomnikiem, który zastąpił stojący przez lata w tym samym miejscu pomnik-czołg:
– Podziwiam odwagę tych, którzy przecież zostali pokonani. Oni nie wyemigrowali, nie poddali się. Należą im się za to cześć i chwała. Bardzo się cieszę, że w miejscu, w którym stał radziecki czołg, stoi obelisk ku czci Polskiego Państwa Podziemnego. Tak powinniśmy robić wszędzie. Cieszę się, że eliminujemy te fałszywe pomniki, szkoda że idzie to tak opornie.
27 września 1939 roku w oblężonej przez Niemców Warszawie gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz utworzył wraz z grupą oficerów WP Służbę Zwycięstwu Polski – konspiracyjną organizację wojskową, kontynuującą walkę przeciwko obu okupantom. 4 grudnia 1939 roku premier rządu RP na uchodźstwie gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej. 14 lutego 1942 roku gen. Sikorski przekształcił ZWZ w Armię Krajową. Najważniejszym celem AK było prowadzenie walki z Niemcami oraz przygotowywanie kadr i sformowanie jednostek wojskowych do wywołania powstania przeciw okupantowi. Tajne struktury, podporządkowane rządowi emigracyjnemu, nazywano po wojnie Polskim Państwem Podziemnym Gdańsku. 27 września obchodzone jest święto państwowe Dzień Polskiego Państwa Podziemnego (uchwała Sejmu z 11 września 1998 r.) – nota historyczna ze strony Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku.
Piotr Puchalski
