Niewiele osób wie, że niemal 120 lat temu powstało kilkadziesiąt projektów fasad dla gdańskich budynków. I to zarówno dla obiektów, które istniały, jak i dla tych, które dopiero miały być budowane. Jak wyglądałby Gdańsk, gdyby te pomysły zostały zrealizowane? Można było przekonać się podczas wernisażu „Gdańskie fasady – jak mógłby wyglądać Gdańsk”, który odbył się 9 października. Wystawę będzie można oglądać przynajmniej do 31 października.
W 1902 roku Stowarzyszenie na rzecz Zachowania i Opieki nad Zabytkami Architektury i Sztuki w Gdańsku (Verein zur Erhaltung und Pflege der Bau- und Kunstdenkmälern) ogłosiło konkurs na fasady dla budynków istniejących i dopiero planowanych. Jego wynikiem miało być stworzenie katalogu wzorcowych projektów fasad, które nawiązywałyby charakterem do wzorców architektonicznych, obecnych w historii gdańskiego budownictwa.
– Udało nam się zdobyć projekty fasad z 1902 roku. Musimy wspólnie zawalczyć o to, co zostanie po nas – zaznacza Andrzej Ługin, prezes Fundacji dla Gdańska i Pomorza, która zorganizowała wystawę.
– Chcemy ocalić od zapomnienia te fasady. Te projekty wpłynęły na Gdańsk na przełomie XIX i XX wieku. Zakupiliśmy kompletną teczkę. Patrząc współcześnie, te projekty zupełnie się nie zestarzały, ale, jak mówiłem na wernisażu, spójrzcie, jak wyglądają obecne budynki deweloperskie. Czy one pasują do Gdańska, do tego historycznego miejsca, do pomnika historii, który jest dewastowany przez deweloperkę? – dodał Ryszard Kopittke, kurator wystawy.
OPINIE ZWIEDZAJĄCYCH
Osoby zwiedzające wystawę były pod wrażeniem eksponatów.
– W gdańskiej tradycji było jednak kilka elementów, które stosowano przez wieki – zauważyła jedna z odwiedzających. – Po prostu trzeba znaleźć nowy styl, nowe rzeczy, które nawiązywałyby formą, wielkością, charakterem – mówi inny gość. – Nie mogło mnie tutaj zabraknąć. Kocham Gdańsk – podkreślał kolejny zwiedzający. – Zebraliśmy się tutaj nie po to, żeby ocenić tę fasadę, tylko raczej żeby zwrócić uwagę na samo pojęcie fasady i na to, że takich budynków z bogatą dekoracją dzisiaj się nie stawia. Powstają długie bloki mieszkalne – wskazywała następna osoba.
Fundacja dla Gdańska i Pomorza wydała również publikację z projektami fasad z 1902 r. Na 16 października zaplanowano spacer, który ma pokazać historyczny charakter Gdańska.
RobG/MarWer
