Z badania „Samotność wśród osób 80 plus” wynika, że tylko 6 proc. respondentów deklarujących osamotnienie korzysta z klubów seniora, a 13 proc. nigdy nie wychodzi z domu. Według badania Stowarzyszenia mali bracia Ubogich 60 proc. osób w tej grupie wiekowej to wdowy i wdowcy, z czego 58 proc. mieszka samotnie, a 26 proc. odczuwa osamotnienie.
Relacje z bliską rodziną są dla badanych ważne lub bardzo ważne – tak deklaruje 94 proc. z nich. 41 proc. twierdzi, że nigdy nie odczuwa samotności – to w znacznej mierze osoby w związkach małżeńskich lub z kimś mieszkające. Ci, którym rzadko zdarza się odczuwać samotność, to także osoby mieszkające samotnie, ale mające przyjaciół i znajomych, na których mogą liczyć. 26 proc. badanych przyznało, że często zdarza im się odczuwać osamotnienie.
PROBLEM OSAMOTNIENIA
Badanie wykazało, że osamotnieni często znacznie rzadziej mogą miło spędzić czas z rodziną współmieszkającą (15 proc.) czy z przyjaciółmi (47 proc.). Mają ograniczone możliwości uzyskania pomocy od bliskich, znacznie węższe grono osób, na których mogą polegać, rzadziej też wychodzą z domu. Mniej niż połowa deklaruje, że wychodzi z domu codziennie – głównie po sprawunki, więcej jest jednak osób, które nigdy nie opuszczają mieszkania (13 proc.) – przede wszystkim ze względu na zły stan zdrowia.
Osoby samotne znacznie częściej borykają się z sytuacjami kryzysowymi takimi jak problemy zdrowotne (92 proc.), utrata bliskich (72 proc.), izolacja (62 proc.) czy poczucie bycia niepotrzebnym (41 proc.).
Z badania wynika, że osamotnieni, rzadziej niż osoby doświadczające tego uczucia w niewielkim stopniu, podejmują kroki służące do zmiany swojego samopoczucia. Najpopularniejszą formą radzenia sobie z samotnością jest odpoczynek bierny (oglądanie telewizji, słuchanie radia, ewentualnie czytanie) – deklarowało tak ponad trzy czwarte osób, którym zdarza się odczuwać samotność w jakimkolwiek stopniu. Kontakty z innymi ludźmi (36 proc.) czy wyjścia z domu (35 proc.) osoby samotne wskazywały znacznie rzadziej jako środki zaradcze.
SAMOTNOŚĆ A MEGATYWNE MYŚLENIE
Osoby te znacznie rzadziej prezentują pozytywne nastawienie do świata, a istotnie więcej wśród nich jest pesymistów (13 proc.), którzy postrzegają świat jako nieprzyjazne miejsce (8 proc.). Przykładają też znacznie mniejszą wagę do tego, by być zadowolonym z życia (58 proc.). Jednocześnie znacznie rzadziej uznają, że dbanie o siebie to ważny element życia (65 proc.). Często cierpią na brak więzi międzyludzkich. Częściej towarzyszy im poczucie pustki (39 proc.) i postrzegają się jako niepotrzebni (78 proc.).
8 proc. badanych nie ma możliwości opuszczenia mieszkania, a 7 proc. boi się, że podczas wyjścia z domu coś im się stanie.
ODPOWIEDŹ MINISTERSTWA RODZINY I POLITYKI SPOŁECZNEJ
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, poproszone o skomentowanie wyników tych badań, wskazało, że odpowiedzią na problem osamotnienia osób starszych jest m.in. program Senior Plus, który polega na rozbudowie sieci ośrodków wsparcia dla osób starszych i dofinansowaniu już istniejących ośrodków w ich bieżących działaniach.
Do końca 2022 r. samorządy utworzyły łącznie 1179 ośrodków wsparcia senior plus, w tym 87 ośrodków w 2022 r. W 2023 r. rekomendowanych do dofinansowania zostało 739 ofert, a łączna kwota dofinansowania wyniosła 59 034 233 zł. W wyniku dodatkowego podziału środków, w module II programu dofinansowanie zostało przyznane 44 ofertom.
Podkreślono, że placówki senior plus dają osobom starszym możliwość aktywnego spędzenia czasu – 8 godzin dziennie – oferując różnorodne działania: od pomocy w czynnościach dnia codziennego, przez zapewnienie minimum jednego posiłku i pielęgnowanie więzi międzypokoleniowych dzięki spotkaniom z uczniami szkół aż po zajęcia ruchowe i aktywny udział w życiu kulturalnym. Regularne spotkania z uczestnikami zajęć urozmaicają życie codzienne seniorów i zapewniają im przede wszystkim w pełni bezpieczne i różnorodne formy aktywności, dostosowane do zainteresowań, potrzeb i możliwości osób w podeszłym wieku.
PAP/ol
