18 sierpnia Kaszubi obchodzą Święto Flagi (kaszub. Swiãto Kaszëbsczi Fanë). Święto przypomina o kaszubskiej tożsamości, historii i prawie do obecności kaszubskich symboli na Kaszubach. Data jego obchodów nie jest przypadkowa.
18 sierpnia 1929 roku w Kartuzach odbywał się zjazd założycielski Zrzeszenia Regionalnego Kaszubów. To właśnie wtedy po raz pierwszy publicznie pojawiła się czarno-złota flaga kaszubska.
Jej barwy nie zostały wybrane przypadkowo. Nawiązują do znacznie starszego symbolu Kaszub – herbu z czarnym gryfem na złotym tle, którego tradycja sięga XII wieku.
Pojawienie się flagi w 1929 roku miało jednak znacznie większe znaczenie niż tylko symboliczne. Jej wywieszenie szybko stało się przedmiotem sporu.
KASZUBI MUSIELI BRONIĆ FLAGI
W latach 20. XX wieku sytuacja Kaszubów, zarówno po polskiej, jak i niemieckiej stronie granicy, była trudna. Po włączeniu części Kaszub do Polski mieszkańcy regionu mierzyli się m.in. z dyskryminacją, ograniczonym wpływem na lokalne sprawy i pogarszającą się sytuacją ekonomiczną. Początkowe nadzieje związane z polską administracją szybko ustępowały rozczarowaniu. Władze obawiały się również kaszubskiego separatyzmu, który w rzeczywistości nigdy nie stanowił realnego problemu.
W takich realiach wywieszenie kaszubskiej flagi wywołało reakcję władz. Przed budynkiem pojawiła się żandarmeria wojskowa dowodzona przez pochodzącego z Kujaw por. Leona Paźniewskiego. Zażądano zdjęcia flagi. Kaszubscy działacze nie zamierzali się na to zgodzić.
– To są chorągwie nasze, kaszubskie. Tych chorągwi nie damy usunąć, chociażby się nam o nie bić przyszło z całą policją kartuską. Symbole kaszubskie mają prawo bytu na ziemiach kaszubskich – miał powiedzieć do Aleksandra Labudy Jan Trepczyk.
Ostatecznie konflikt udało się załagodzić i w drodze kompromisu obok czarno-złotej flagi kaszubskiej wywieszono biało-czerwoną flagę Polski.
CO ROKU W GDAŃSKU POWIEWA WIELKA FLAGA KASZUBSKA
Obchody Święta Flagi Kaszubskiej widoczne są również w Gdańsku. 18 sierpnia olbrzymia czarno-złota flaga kaszubska jest wywieszana na Górze Gradowej.
Góra Gradowa to nie tylko reprezentacyjny punkt. W czasach rządów księcia Świętopełka II, któremu Kaszubi nadali przydomek „Wielki”, znajdowała się tu strażnica. Jest to więc idealne miejsce na wywieszenie flagi i obchodzenie ważnych kaszubskich świąt.
Szymon Grot
