Przed dworcem kolejowym w Starogardzie Gdańskim ma powstać monument upamiętniający stulecie przyłączenia miasta do odrodzonego państwa polskiego. Figura będzie przedstawiać generała Hallera. O tym, jak dokładnie wyglądał będzie pomnik, zdecyduje konkurs.
– Z okazji przyłączenia Starogardu do Macierzy chcemy postawić pomnik upamiętniający to wydarzenie. Monument stanie na placu przy dworcu kolejowym. Dokładnie tam, gdzie Haller wjechał do miasta – wyjaśnia Małgorzata Rogala ze starogardzkiego urzędu miejskiego.
Sprawa budowy pomnika została przedyskutowana podczas obrad Komitetu Obchodów 100-lecia przyłączenia Starogardu do Macierzy. Miejscy urzędnicy poinformowali wówczas, że do realizacji inwestycji niezbędne będą zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego. Plan zakłada bowiem, że w tym miejscu może powstać wyłącznie droga.
Z uwagi na czasochłonność procedury, podczas styczniowych obchodów zostanie wmurowany wyłącznie kamień węgielny pod budowę pomnika. Sam monument ma, według planów, zostać odsłonięty do końca 2020 roku.
HISTORYCZNE MIEJSCE
29 stycznia 1920 roku starogardzianie z entuzjazmem wylegli na ulice miasta, ciesząc się z odzyskanej wolności. Na zachowanych fotografiach z tamtego dnia widać pięknie udekorowany rynek na powitanie żołnierzy polskich z Błękitnej Armii generała Józefa Hallera. 1 Pułk Ułanów Krechowieckich wkroczył do Starogardu od strony Pelplina. Na fasadach budynków powiewały biało-czerwone flagi, mieszkańcy przygotowali bramy powitalne z napisami: „Niech żyje żołnierz polski” i „Królowo Korony Polskiej módl się za nami”.
– To była wielka manifestacja patriotyzmu. Kiedy do miasta przyjechał generał Haller, mieszkańcy wypięli bryczkę i na ramionach ponieśli ją na rynek miejski, gdzie odbyło się przekazanie władzy polskiej administracji – przypomina Zbigniew Potocki ze starogardzkiego muzeum.
SCALENIE Z MACIERZĄ
Do zawieszenia broni kończącego działania zbrojne I Wojny Światowej doszło 11 listopada 1919 roku. Jednak o przynależności Pomorza decydowali zwycięzcy podczas konferencji pokojowej w Wersalu. Tam 21 stycznia 1920 roku zdecydowano o przyłączeniu Pomorza Nadwiślańskiego, Górnego Śląska i Wielkopolski z Poznaniem do odradzającego się państwa polskiego. Dlatego dopiero wtedy armia gen. Hallera mogła scalić Kociewie z Macierzą.
