147 lat temu urodził się jeden z najsłynniejszych iluzjonistów. Harry Houdini specjalista od ucieczek i pokazów akrobacji. Był także znanym demaskatorem mediów spirytystycznych. Urodził się 24 marca 1874 roku.
Tak naprawdę nazywał się Erik Weisz, gdy przybył do USA znany był jako Ehrich Weiss. Od 1900 roku zaczął mówić w wywiadach, że urodził się w Appleton w stanie Wisconsin, 6 kwietnia 1874 r. Po śmierci iluzjonisty (31 października 1926 roku) badacze odnaleźli jego węgierski akt urodzenia, w którym okazało się, że urodził się 24 marca 1874 w Budapeszcie.
ZMIANA NAZWISKA
Houdini był Żydem, jego ojcem był rabin Rabbi Mayer Samuel Weisz, a matką Cecilia Steiner. W 1878 roku rodzina wyemigrowała do USA. Zadebiutował publicznie w wieku 9 lat pokazem akrobacji na trapezie. Kazał nazywać siebie „Ehrich, książę powietrza”. Oficjalnie zmienił nazwisko na Harry Houdini w 1913 roku.
Jako dziecko Ehrich podejmował się różnych prac, jedną z nich była praktyka u ślusarza. To mogłoby wyjaśnić, w jaki sposób nauczył się otwierać zamki bez używania klucza.
PSEUDONIM HOUDINI
W 1891 roku rozpoczął karierę jako profesjonalny iluzjonista i zaczął używać nazwiska Harry Houdini z powodu podobieństwa nazwiska do znanego francuskiego iluzjonisty Jeana Eugène’a Robert-Houdina, . Doradził mu to przyjaciel, twierdząc, że w języku francuskim dodanie litery „i” do nazwiska Houdin, da w efekcie znaczenie „będący jak Houdin”.
KARIERA ILUZJONISTY
Kariera Houdiniego nabrała rozpędu, gdy poznał artystkę Wilhelminy Beatrice (Bess) Rahner w 1893 roku. Poślubił ją po trzech tygodniach znajomości. Przez całą dalszą karierę iluzjonisty Bess pracowała jako jego sceniczna asystentka.
Houdini początkowo parał się tradycyjnymi sztuczkach z kartami. Jednym z jego najsłynniejszych występów (poza ucieczkami) był ten przedstawiony na londyńskim hipodromie – spowodował zniknięcie ogromnego słonia (wraz z treserem) ze sceny, pod którą znajdował się basen.
Przełomem okazało się poznanie w roku 1899 showmana Martina Becka. Będąc pod wrażeniem umiejętności Houdiniego uwalniania się z więzów, Beck nakłonił go do doskonalenia się w sztuce ucieczek i zaangażował go w objazdowym wodewilu Orpheum. W ciągu kilku miesięcy Orpheum stał się jednym z najbardziej znanych wodewili w kraju. W 1900 roku Houdini udał się do Europy na tournee. Po powrocie w 1904 roku jego występy zostały okrzyknięte sensacją.
Iluzjonista uwalniał się z kajdan, łańcuchów, więzów i kaftanów bezpieczeństwa, nawet gdy był zawieszony na linie i znajdował się pod wodą. W 1913 roku przedstawił sztuczkę – „wodną komorę chińskich tortur”. Był umieszczony w pozycji „do góry nogami” w zamkniętej skrzyni ze stali i szkła do pełna zalanej wodą. Powstrzymywał w niej oddech przez 3 minuty.
WYJAŚNIAŁ SWOJE SZTUCZKI
W „Handcuff Secrets” z 1909 roku iluzjonista wyjaśniał, jak wiele zamków i kajdanek można otworzyć, stosując odpowiednio dobraną siłę, nawet posługując się sznurówką. W innych przypadkach ukrywał w gardle wytrychy lub klucze, a następnie zwracał je, będąc np. pod wodą. Potrafił uwolnić się z bańki na mleko dokładnie zamkniętej z zewnątrz, gdyż w było możliwe odkręcenie wieczka od środka. Gdy wisiał na linie odziany w kaftan bezpieczeństwa, podczas jego zakładania nabierał maksymalną ilość powietrza i napinał, na ile zdołał wszystkie mięśnie, co powodowało, iż po wypuszczeniu powietrza i rozluźnieniu mięśni kaftan był założony na tyle luźno, że mógł się uwolnić. Pierwotnie ucieczki z kaftanu bezpieczeństwa przedstawiał, ukrywając się za kurtyną, zza której wyłaniał się już uwolniony.
SZTUCZKA BRATA
Uważa się, że część sztuczek z uwalnianiem się kaftanów bezpieczeństwa niesłusznie przypisuje się Harry’emu Houdiniemu, podczas, gdy rzeczywistym ich wykonawcą był jego brat Theodore Hardeen, również iluzjonista.
DEMASKOWANIE SEANSÓW SPIRYTYSTYCZNYCH
W latach 20. XX w., po śmierci matki, Houdini poświęcił się demaskowaniu samozwańczych parapsychologów i mediów. Spisał swoje doświadczenia w książce „A Magician Among the Spirits”. Został członkiem komitetu przy Scientific American, oferującego dużą nagrodę pieniężną każdemu, kto zademonstruje swe paranormalne zdolności. Dzięki wiedzy Houdiniego i pozostałych iluzjonistów – członków komitetu, który liczył pięć osób, nagroda ta nigdy nie została wypłacona. Korzystając z rosnącej sławy, Houdini zaczął ujawniać oszustwa w seansach spirytystycznych, w towarzystwie reportera i oficera policji. Prawdopodobnie najsłynniejszym medium tak zdemaskowanym była Mina Crandon, znana też jako medium Margery z Bostonu.
Demaskowanie kosztowało Houdiniego utratę przyjaźni sir Arthura Conana Doyle’a, twórcy postaci Sherlocka Holmesa. Doyle, gorący wyznawca spirytyzmu, nie dawał wiary oświadczeniom Houdiniego. Doyle sądził, że sam Houdini jest potężnym medium, a jego demaskatorska działalność jest pozbywaniem się konkurencji.
Anna Polcyn-Czaplewska
