103 lata temu Polska odzyskała niepodległość po 123 latach niewoli. Kolejna rocznica tego wydarzenia to czas na refleksję. O tym, jak przeżywać ten dzień, gdy wokół tyle agresji i niezrozumienia, Andrzej Urbański rozmawiał z Adamem Hlebowiczem, dyrektorem Biura Edukacji IPN w Warszawie.
– Nie ma jednej recepty. Są pewne uniwersalne cechy, wspólne dla Polski i niepodległości. To przede wszystkim nawiązywanie do korzeni. Człowiekiem wyrwanym z korzeni można łatwo manipulować. Nie ma on poczucia tożsamości i przywiązania do stron rodzinnych, do przeszłości, do przodków – mówił Adam Hlebowicz.
Tradycyjna pojmowany patriotyzm to postawa szacunku, miłowania i oddania swojej ojczyźnie. Gość Dnia wyjaśnił natomiast, jak można być patriotą współcześnie.
– Wydawałoby się, że żyjemy w dużej odległości od największego konfliktu światowego, II wojny światowej. Owszem, mieliśmy komunizm, który był nieludzkim systemem. Do 1989 roku żyliśmy w zniewoleniu, w państwie, które nie było całkowicie suwerenne. Od ponad 30 lat żyjemy w wolnej ojczyźnie. Możemy się rozwijać, głosić poglądy i wypowiadać w taki czy inny sposób. Dla wielu może to być moment, w którym patriotyzm nie ma dużego znaczenia i można odłożyć go na półkę. Oczywiście możemy rozważać różne postawy patriotyczne. Patriotyzmem jest też dobra, wydajna praca. To postawa solidarności z rodakami. Nie chodzi o to, by nie różnić się między sobą. Chodzi o to, żeby się pięknie różnić. Natomiast czas pokoju wymaga nie mniejszego zaangażowania. Pokolenie Baczyńskiego, Wojtyły, Półtawskiej marzyło o życiu w wolnej Rzeczpospolitej. A my, pokolenia, którym jest to dane, żebyśmy potrafili z tego skorzystać. Spór, który przetacza się przez Polskę od kilku lat, na pewno temu nie służy – komentował dyrektor Biura Edukacji IPN w Warszawie.
Adam Hlebowicz zwrócił także uwagę na to, jak ważna jest współpraca, której celem jest dobro Polski. Jak podkreślił, wspólne działania można podejmować nawet, gdy nie zgadzamy się z drugą osobą.
– Wśród polityków były różne podejścia. Inaczej patriotyzm pojmował Roman Dmowski, Józef Piłsudski, Wincenty Witos, inaczej Ignacy Jan Paderewski. Ale celem wspólnym była niepodległa Polska. Sukces Polski w 1918 roku polegał na tym, że ludzie różnych opcji widzieli jeden cel: dążyć do niepodległej i wznosić się ponad podziały, które były. Oni wszyscy się znali jeszcze zanim wybuchła niepodległa. Działamy z różnych obszarów boiska, ale nie ma sukcesu drużyny, jeśli drużyna ze sobą nie współpracuje. Tutaj tak było. Bez względu na opcję, która by się nie wydarzyła, mieliśmy tam swoich przedstawicieli. To zaskutkowało po 123 latach niewoli – mówił Gość Dnia Radia Gdańsk.
Andrzej Urbański zapytał dyrektora Biura Edukacji IPN w Warszawie również o to, czy w dzisiejszych czasach, gdy tworzone są coraz większe podziały, można być jednocześnie patriotą, obywatelem Polski oraz obywatelem Europy.
– To fałszywy podział. Trudno być Polakiem i nie być Europejczykiem albo być Europejczykiem i nie być Polakiem. Co to znaczy być Europejczykiem bez tożsamości narodowej? To puste słowo. Każdy z nas urodził się w jakimś narodzie i mówi w jakimś języku. Nie można zatracać swojej tożsamości i rozpływać się w morzu, które jest nie do końca określone – wyjaśnił Adam Hlebowicz.
– My nigdy nie wracaliśmy do Europy. My zawsze w niej byliśmy. To, że komunizm nas tłamsił, było nienormalne. To coś, przeciwko czemu się sprzeciwialiśmy. Przykładem może być Karol Wojtyła, który jako duchowny żył w PRL. Ten człowiek został papieżem. Był wolnym człowiekiem, Europejczykiem, który wniósł do Europy wiele wartości. To bardzo dobrze, że znaleźliśmy się w strukturach Unii Europejskiej, ale to nie zmieniło naszej tożsamości. Byliśmy, jesteśmy i będziemy Europejczykami. Pytanie o naszą rolę i miejsce w Europie. Wydaje się, że znaczna część kontynentu potraciła swoje korzenie, zwłaszcza te chrześcijańskie – podkreślał.
ua
