Można być pewnym, że Polska i Litwa będą zabiegać, by NATO udzieliło gwarancji bezpieczeństwa Ukrainie; dyskusja na temat takich gwarancji właśnie się rozpoczyna, jakie będą jej rezultaty – zobaczymy – powiedział w czwartek w Davos prezydent Andrzej Duda.
Prezydent był pytany na briefingu prasowym o jego własną wypowiedź ze środy z panelu dyskusyjnego w Davos, dotyczącą potrzeby udzielenia Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa przez NATO na zbliżającym się szczycie w Wilnie. Dopytywano go, jak – jego zdaniem – trudne będzie to zadanie i czy uda się znaleźć w tej sprawie konsensus w ramach NATO.
– Rozpocząłem wczoraj, można powiedzieć publicznie, debatę na ten temat, bo panel był panelem publicznym, otwartym, transmisje były i w telewizjach i internecie. Poruszyłem temat na forum i można powiedzieć, że na tym otwartym kanale politycznym on zaistniał i pewnie dyskusja właśnie się rozpoczyna. Jakie będą jej rezultaty – zobaczymy – powiedział prezydent.
– Natomiast jednego można być pewnym – że my, czyli Polska i Litwa, którzy byliśmy tu proszeni o wsparcie Ukrainy, będziemy zabiegali, aby te gwarancje przez NATO zostały udzielone – zapewnił.
W środę podczas panelu, w trakcie dyskusji o pomocy walczącej Ukrainie, prezydent dziękował sekretarzowi generalnemu NATO Jensowi Stoltenbergowi za jego słowa, że „wojna najpewniej skończy się przy stole negocjacyjnym, ale musimy Ukrainie pomóc na polu bitwy”.
Przypomniał, że ukraiński prezydent Wołodymyr Zełeński mówił w niedawnej rozmowie z nim i prezydentem Litwy Gitanasem Nausedą o nadchodzącym szczycie NATO w Wilnie, że jego kraj potrzebuje od Sojuszu przede wszystkim gwarancji bezpieczeństwa, a gdyby członkowie NATO zdecydowali się ich udzielić w czasie szczytu w Wilnie, to byłby prawdziwy sukces NATO i Ukrainy. – A zatem panie sekretarzu generalny, będę bardzo wdzięczny – powiedział prezydent pod adresem sekretarza generalnego NATO.
Kolejny szczyt NATO z udziałem głów państw i szefów rządów odbędzie się w Wilnie 11 i 12 lipca 2023 roku.
PRACA NAD MIĘDZYNARODOWYM POROZUMIENIEM WS. GWARANCJI BEZPIECZEŃSTWA
W przyjętej 11 stycznia deklaracji prezydenci Polski, Ukrainy i Litwy m.in. wyrazili gotowość do przeprowadzenia trójstronnych konsultacji w sprawie międzynarodowych gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy przed uzyskaniem członkostwa w NATO, w tym na podstawie propozycji zainicjowanych przez Ukrainę w ramach Kijowskiego Paktu Bezpieczeństwa (Kyiv Security Compact) z września 2022 r.
13 września 2022 r. szef gabinetu prezydenta Ukrainy Andrij Jermak i były sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rassmusen przedstawili prezydentowi Zełenskiemu rekomendacje dotyczące porozumienia o międzynarodowych gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Jak podawały wówczas ukraińskie media, rekomendacje te mają stać się bazą przyszłego międzynarodowego porozumienia w sprawie gwarancji bezpieczeństwa – Kyiv Security Compact, a dokument mówi m.in., że Ukraina potrzebuje armii, która będzie w stanie bronić się przed Rosją i odpowiednich środków na jej utrzymanie; potrzebne są wieloletnie inwestycje w ukraiński kompleks obronny, dostawy sprzętu i wsparcia wywiadowczego od sojuszników, misje szkoleniowe i wspólne manewry pod egidą NATO i UE; gwarancje powinny określać zobowiązania, podjęte przez państwa-gwarantów wspólnie z Ukrainą, a ich realizacja powinna być obowiązkowa.
Jak wyjaśnił wówczas Jermak, koalicja gwarantów bezpieczeństwa Ukrainy powinna opierać się na systemie porozumień w ramach wspólnego dokumentu o partnerstwie strategicznym. Grupa gwarantów może obejmować USA, Wielką Brytanię, Kanadę, Polskę, Włochy, Niemcy, Francję, Australię, Turcję, a także kraje Europy Północnej i państwa bałtyckie oraz kraje Europy Środkowej i Wschodniej. Gwarancje bezpieczeństwa nie zastępują dążenia Ukrainy do wstąpienia do NATO, co jest zawarte w ukraińskiej konstytucji i jest suwerenną decyzją Kijowa.
PAP/am
