W kolejnym wydaniu audycji „Zoom na popkulturę” zabraliśmy państwa w nostalgiczną podróż do czasów kaset VHS, dobranocek i kreskówek. Częścią naszej sentymentalnej wyprawy jest rozmowa z Grzegorzem Fortuną Jr., autorem książki „Elektroniczny Bandyta. Rynek wideo w Polsce okresu transformacji”. Rozmawiamy o społecznym i kulturowym wpływie kaset wideo na codzienne życie Polaków w latach 80. i 90.
Rozmowa toczy się wokół wspomnień związanych z kreskówkami i filmami, które trafiały do domów na kasetach VHS – czy to nagranych z telewizji, czy przegrywanych z wypożyczalni. Wracają wspomnienia z dzieciństwa, kiedy wieczorne oglądanie „Brygady RR” czy „Kaczych opowieści” było rytuałem, a charakterystyczne czołówki tych programów – niemal hymnami dzieciństwa. Do tego dochodzi wspomnienie „Jem i hologramów”, serialu animowanego o Jerice, która z pomocą hologramów staje się gwiazdą muzyki. Pojawia się refleksja nad wyjątkową atmosferą wypożyczalni kaset, ich lokalnym znaczeniem i rolą społeczną, którą trudno dziś odtworzyć w erze streamingu.
Grzegorz Fortuna opowiada o początkach rynku wideo w Polsce – dzikim, pirackim, ale i pełnym pasji. Zwraca uwagę na specyfikę polskich tłumaczeń tytułów filmowych („A Fish Called Wanda” jako „Ta zimna ryba Wanda”) oraz roli, jaką odegrały kasety w dostępie do niedostępnych wcześniej treści. Wskazuje, że kasety VHS były namiastką kontroli nad tym, co i kiedy oglądamy – zapowiedzią dzisiejszych serwisów streamingowych.
Hanna Brzezińska & Filip Jędruch
