Przez 10 lat malarz Basil Alkazzi wspierał Muzeum Narodowe w Gdańsku, przekazując do kolekcji dzieła swoje i innych artystów zagranicznych oraz fundując zakup prac młodych polskich artystów i artystek. Od 25 października 2025 r. w Pałacu Opatów można zobaczyć poświęconą mu wystawę, która potrwa do 1 marca przyszłego roku.
Dzięki hojności artysty muzeum otrzymało 149 dzieł 43 artystów ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Japonii, Korei Południowej i Łotwy. Są to zarówno klasycy współczesności jak John Hedgecoe, David Hockney, Joe Tilson, Paul Huxley czy Keith Vaugham, jak i młodsi artyści, często laureaci powołanych przez Alkazziego nagród, m.in. nagrody stypendialnej Royal College of Art w Londynie (od 1986 roku) czy The Basil H. Alkazzi Award w USA (od 1987 roku). Roczne stypendia Royal College of Art otrzymało ponad 90 młodych artystów i artystek.
W jednym z ostatnich darów Basila Alkazziego znalazła się również niezwykła praca Davida Hockneya Tower of Set, Study for a Closer Grand Canyon – olejny pastel z 1998 roku – jeden ze szkiców z natury, jakie Hockney wykonał do dużej kompozycji znajdującej się obecnie w Louisiana Museum of Modern Art w Humlebaek (Dania). Obok wcześniej podarowanych akwafort Sunflower I–II to jedyne prace Hockneya w polskich zbiorach muzealnych.
Z kolei dzięki przekazanym przez Alkazziego funduszom muzeum zakupiło 220 prac, co pozwoliło na zgromadzenie największej w polskich zbiorach muzealnych kolekcji malarstwa twórców i twórczyń debiutujących po 2000 roku.
– Wystawa jest hołdem dla Basila Alkazziego, który stał się prawdziwym przyjacielem i patronem muzeum – opowiada Piotr Stasiowski, dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku. – Dzięki takim osobom jak on muzea mogą pełnić swoją rolę, poszerzając kolekcje i upowszechniając dzieła sztuki jak najszerszemu gronu odbiorców. Nie ma wiele takich osób, tym bardziej ich rola jako partnerów publicznych instytucji jest nie do przecenienia. Jestem ogromnie wdzięczny, że Basil Alkazzi wybrał akurat gdańskie muzeum.
– Alkazzi powołał fundusz na cześć Halimy Nałęcz, malarki i właścicielki Drian Galleries w Londynie, która wspierała jego karierę. To ona pierwsza obdarowała nasze muzeum, w 1983 roku przekazując ponad 360 prac artystów i artystek wystawianych w jej londyńskiej galerii – dodaje Wojciech Zmorzyński, kurator wystawy wraz z Marią Szymańską-Korejwo.
Basil Alkazzi urodził się w 1938 roku na statku płynącym z Kuwejtu do Wielkiej Brytanii. Studiował w londyńskiej Central School of Art. Jego kariera artystyczna nabrała rozpędu, gdy został zaproszony do udziału w prestiżowej wystawie Chelsea Arts Society w Chenil Galleries w Londynie w 1973 roku. Kilka lat później odbyła się jego pierwsza wystawa indywidualna Recent Works 1974‒76 w Drian Galleries, prowadzonej przez Halimę Nałęcz, gdzie w sumie miał pięć wystaw indywidualnych. To właśnie współpraca i przyjaźń z Halimą stały się dla Basila Alkazziego jednym z kamieni milowych na artystycznej drodze. Artysta zmarł w czerwcu 2025 roku.
W przekazanej muzeum kolekcji znajduje się 26 prac artysty z ostatnich dekad twórczości, które po raz pierwszy zostaną pokazane wszystkie razem. Alkazzi preferował rysunek, akwarelę i gwasz – trudne i wymagające techniki. Zawsze był outsiderem, tworzył poza głównym nurtem sztuki. Był malarzem afirmującym świat, wnikliwym, uważnym obserwatorem umiejącym sprowadzić rzeczywistość do esencji. Jego sztuka jest głęboką medytacją nad pięknem i doświadczeniem natury. W czasach ciągłych zmian, przewartościowań, niestałości proponował malarstwo wyciszone, uduchowione, pozostając wierny swojej wizji i motywacjom twórczym.
Na wystawie będzie można zobaczyć także wybrane dzieła z kolekcji podarowanej muzeum, których autorkami i autorami są: Matthew Burrows, Graham Crowley, John Hedgecoe, David Hockney, Paul Huxley, Nana Shiomi, Paul Storey, Renny Tait, Joe Tilson, Isabel Young, oraz prace młodych polskich malarzy i malarek zakupione do zbiorów w ostatnich trzech latach, m.in. Sławomira Elsnera, Doroty Borowej, Dobrawy Borkały czy Anety Kajzer. Całość kolekcji pozyskanej do zbiorów muzeum dzięki Basilowi Alkazziemu będzie dostępna w wersji multimedialnej.
Wystawie będzie towarzyszył rozbudowany program edukacyjny i oprowadzenia kuratorskie.
Godziny otwarcia wystawy: pon. nieczynne, wt. – niedz. 10.00–17.00. Bilety można nabyć w Pałacu Opatów przed wejściem na wystawę. W piątki wejście bezpłatne.
