W kolejnym wydaniu „Świata Nowych Mediów” rozmawialiśmy o naszej osobistej skomplikowanej maszynerii, czyli mózgu. To on nieustannie stara się przewidywać przyszłość i nadawać sens otaczającej nas rzeczywistości, a neurobiologia pozwala zrozumieć, jak nasz umysł działa. O mózgu w kontekście nowych mediów opowiadał dr Wojciech Glac, profesor Uniwersytetu Gdańskiego.
Neurobiologia pozwala zrozumieć, że nasze decyzje, emocje i uwaga mogą być przedmiotem celowego wpływu osób trzecich. Widzimy to na przykład w reklamach, które wykorzystują ludzkie potrzeby i mechanizmy zaufania. Zrozumienie tych procesów nie jest wiedzą tajemną, ale kluczowym narzędziem, które pozwala świadomie odnaleźć się w świecie pełnym cyfrowych pułapek.
Głównym mechanizmem, który „przysysa” nas do ekranów, jest napęd eksploracyjny, czyli wrodzona ciekawość i pragnienie nowości. Media społecznościowe wykorzystują system nagrody w naszym mózgu poprzez wydzielanie dopaminy, szczególnie gdy napotykamy treści lepsze, niż się spodziewaliśmy. Powtarzanie tych czynności sprawia, że działanie celowe zmienia się w nawyk, co prowadzi do utraty świadomej kontroli nad czasem spędzanym z telefonem, ponieważ nasz mózg automatycznie dąży do szybkiej i łatwej gratyfikacji.
Jak można poradzić sobie ze zbyt częstym sięganiem po media społecznościowe:
- Wyłącz powiadomienia oraz usuń ikony aplikacji mediów społecznościowych z ekranu głównego.
- Wprowadź element dodatkowego wysiłku potrzebnego do znalezienia i uruchomienia aplikacji, aby utrudnić ich bezrefleksyjne włączanie.
- Zawsze wyznaczaj sobie konkretny cel przed odblokowaniem telefonu – osiągnięcie go daje mózgowi sygnał, że czynność jest zakończona, co ułatwia odłożenie urządzenia.
- Ogranicz korzystanie ze smartfona do wyznaczonych miejsc i konkretnych sytuacji.
- Ustawiaj blokady czasowe w aplikacjach (np. limit 10 minut), co pomaga „otrzeźwieć” i uświadomić sobie, jak szybko upływa czas na przewijaniu treści.
- Znajdź alternatywne źródła satysfakcji, które pozwolą twojemu mózgowi zastąpić nawyk korzystania z telefonu innym, wartościowym działaniem.
Zapraszamy na 16. edycję Dni Mózgu w Trójmieście. Wydarzenie odbędzie się w dniach 16-22 marca na Uniwersytecie Gdańskim oraz w Hevelianum, a wstęp na wszystkie wykłady i warsztaty prowadzone przez ekspertów jest wolny. To okazja, by w popularnonaukowej formie poznać mechanizmy uzależnień, tajniki pamięci czy problematykę wolnej woli. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia.
Posłuchaj audycji:
Inne wydania audycji „Świat Nowych Mediów” znajdziesz >>>TUTAJ. Podobne tematy związane z Internetem, aplikacjami i nowymi mediami poruszaliśmy w audycji „Złapane w Sieci” – odcinki archiwalne są dostępne >>>TUTAJ.
Filip Jędruch
