Słuchaj on-line
Radio Gdańsk
  • Wiadomości
    • Trójmiasto
    • Słupsk
    • Region
  • Sport
    • Wiadomości sportowe
    • Pomorze Biega i Pomaga
  • Audycje
  • Kultura
  • Atom na Pomorzu
  • Konkursy
  • Reklama
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Gdańsk
Brak wyników
Pokaż wszystko

Nastolatek dowódcą oddziału żołnierzy wyklętych – Henryk Wieliczko „Lufa”

23 lutego 2017 21:05
w Audycje_archiwum
A A

O Henryku Wieliczce ps. „Lufa” mówiło się zawsze, że to był najlepszy dowódca szwadronu u mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, w okresie jego antykomunistycznych akcji na Pomorzu (1946). To dlatego – mówiono – Major szczególnie sobie ten szwadron upodobał i chętnie z nim chodził w terenie.

Miał zaufanie do dowódcy, jego roztropności, doświadczenia, ale i odwagi. We wniosku o odznaczenie „Lufy” Krzyżem Walecznych napisał: „W każdej akcji świeci przykładem odwagi i bohaterstwa żołnierzom”.

NIEUCHWYTNY DLA BEZPIEKI

Harcerz, podporucznik czasu wojny, żołnierz 5 Wileńskiej Brygady AK, od 1946 dowódca szwadronu. Henryk Wieliczko dosłużył się stopnia podporucznika czasu wojny. Dowodzony przez niego szwadron wykonywał akcje nie tylko na Pomorzu, także na Warmii i Mazurach. Odznaczał się wyjątkową aktywnością i ruchliwością, był nieuchwytny dla bezpieki.

Aresztowany przez UB w Siedlcach, w okresie ogólnopolskiej nagonki na Polaków pochodzących z Wileńszczyzny i Nowogródczyzny. Ppor. Henryk Wieliczko został zamordowany 14 III 1949 w dawnej katowni Gestapo, po wojnie katowni NKWD-UB – na Zamku w Lublinie.

BYŁ MŁODSZY NIŻ SĄDZONO

We wszystkich opracowaniach podawano, że Wieliczko urodził się w roku 1922. I oto sensacja! IPN odnalazł w Sopocie panią Domicelę Wardynszkiewicz, kuzynkę „Lufy”, która udowodniła, że urodził się on 18 sierpnia 1926 roku. To znaczy, że gdy został dowódcą szwadronu, nie miał jeszcze 20 lat!

Był tylko dwa lata starszy od „Inki”. Kiedy wstępował do AK, miał lat niespełna 17 lat. To był wysoki (około 190 cm), silny i wysportowany chłopiec, więc dodał sobie aż 3,5 roku. Inni, w obawie, że ich nie przyjmą do oddziału, dodawali najwyżej rok-dwa… Urodzony w roku 1925 Zdzisław Badocha „Żelazny” podał w roku 1942, że ma lat 19.

Pani Domicela opowiada w audycji o Heniu, towarzyszu zabaw dziecięcych, i o Henryku, który ranny w 1946, trafia do jej domu w Sopocie, a ojciec Domiceli ukrywa jego broń w piwnicy. Sylwetka jednego z najbardziej znanych na Pomorzu żołnierzy „Łupaszki”.
/audio/dok1/nieznane_23022017.mp3

Zdjęcie pochodzi ze zbiorów IPN. Na fotografii major „Łupaszko” i jego zaufani żołnierze z okresu powojennej, antysowieckiej kampanii na Podlasiu i na Pomorzu. Od lewej: ppor. Henryk Wieliczko „Lufa”, por. Marian Pluciński „Mścisław” (zamordowany w więzieniu białostockim), mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszko” (zamordowany w 1951 na Rakowieckiej), wachm. Jerzy Lejkowski „Szpagat” – wielokrotnie aresztowany, więziony, umarł w Gdańsku, por. Zdzisław Badocha „Żelazny” (poległ w potyczce z UB pod Sztumem). Oryginał zdjęcia ze zbiorów rodzinnych Barbary Szendzielarzówny.

Tagi: Henryk Wieliczkożołnierze wyklęci

REKLAMA

NAJNOWSZE

(Fot. Starostwo Powiatowe w Kartuzach)
Kaszuby

Kartuski Związek Powiatowo-Gminny połączy jedenaście samorządów

Powstaje Kartuzki Związek Powiatowo-Gminny. Porozumienie w sprawie jego...

u.adahs
24 lutego 2026 - 09:03
(fot. Krzysztof Mystkowski / KFP)
Trójmiasto

Gdańsk wspiera Ukrainę w czwartą rocznicę wybuchu pełnoskalowej wojny

Mija dwanaście lat odkąd Rosja napadła na Krym,...

u.adahs
24 lutego 2026 - 08:10
(fot. OSP KSRG Przechlewo)
Region

Zalane pola i budynki. Trwa walka z roztopami na Pomorzu [AKTUALIZACJA]

Ponad 320 interwencji strażaków z związku z roztopami...

u.adahs
24 lutego 2026 - 07:21

ZOBACZ TAKŻE

(graf. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku)
Trójmiasto

Pogrzeb żołnierza AK zamordowanego przez komunistów. W sobotę uroczystości w Gdańsku

2025-10-18
(fot. Radio Gdańsk)
Słupsk

W Słupsku oddano hołd żołnierzom niezłomnym. Uroczystości w kościele pw. św. Jacka

2025-03-01
(fot. Radio Gdańsk/Marzena Bakowska)
Strefa historii

„Niezłomni czy realiści?”. Na pewno nie żołnierze wyklęci

2024-06-25
Nawigacja
  • O nas
  • Dziennikarze
  • 80 lat Radia Gdańsk
  • Reklama
  • BIP
  • Kontakt
  • Ramówka Radia Gdańsk
  • Częstotliwości
  • Patronaty
  • Polecamy
  • Abonament
  • Polityka prywatności

Dotacja celowa z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zgodnie z art.31. ust.2. ustawy o radiofonii i telewizji.

© 2025 - Radio Gdańsk

SKRZYNKA24
Aby wypełnić ten formularz, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce.
*
Wczytywanie
Brak wyników
Pokaż wszystko
  • Wiadomości
    • Trójmiasto
    • Słupsk
    • Region
  • Sport
    • Wiadomości sportowe
    • Pomorze Biega i Pomaga
  • Audycje
  • Kultura
  • Atom na Pomorzu
  • Konkursy
  • Reklama
Słuchaj on-line

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.