Słuchaj on-line
Radio Gdańsk
  • Wiadomości
    • Trójmiasto
    • Słupsk
    • Region
  • Sport
    • Wiadomości sportowe
    • Pomorze Biega i Pomaga
  • Audycje
  • Kultura
  • Atom na Pomorzu
  • Konkursy
  • RG Studio
    • Aktualności
    • Studio S-3
    • Studio S-4 Kameralne
    • Studio M-1 Masteringowe
    • Inne usługi
    • Historia
    • Galeria
    • Rezerwacja
    • Archiwum
  • Reklama
Brak wyników
Pokaż wszystko
Radio Gdańsk
Brak wyników
Pokaż wszystko

Nastolatek dowódcą oddziału żołnierzy wyklętych – Henryk Wieliczko „Lufa”

23 lutego 2017 21:05
w Audycje_archiwum
A A

O Henryku Wieliczce ps. „Lufa” mówiło się zawsze, że to był najlepszy dowódca szwadronu u mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, w okresie jego antykomunistycznych akcji na Pomorzu (1946). To dlatego – mówiono – Major szczególnie sobie ten szwadron upodobał i chętnie z nim chodził w terenie.

Miał zaufanie do dowódcy, jego roztropności, doświadczenia, ale i odwagi. We wniosku o odznaczenie „Lufy” Krzyżem Walecznych napisał: „W każdej akcji świeci przykładem odwagi i bohaterstwa żołnierzom”.

NIEUCHWYTNY DLA BEZPIEKI

Harcerz, podporucznik czasu wojny, żołnierz 5 Wileńskiej Brygady AK, od 1946 dowódca szwadronu. Henryk Wieliczko dosłużył się stopnia podporucznika czasu wojny. Dowodzony przez niego szwadron wykonywał akcje nie tylko na Pomorzu, także na Warmii i Mazurach. Odznaczał się wyjątkową aktywnością i ruchliwością, był nieuchwytny dla bezpieki.

Aresztowany przez UB w Siedlcach, w okresie ogólnopolskiej nagonki na Polaków pochodzących z Wileńszczyzny i Nowogródczyzny. Ppor. Henryk Wieliczko został zamordowany 14 III 1949 w dawnej katowni Gestapo, po wojnie katowni NKWD-UB – na Zamku w Lublinie.

BYŁ MŁODSZY NIŻ SĄDZONO

We wszystkich opracowaniach podawano, że Wieliczko urodził się w roku 1922. I oto sensacja! IPN odnalazł w Sopocie panią Domicelę Wardynszkiewicz, kuzynkę „Lufy”, która udowodniła, że urodził się on 18 sierpnia 1926 roku. To znaczy, że gdy został dowódcą szwadronu, nie miał jeszcze 20 lat!

Był tylko dwa lata starszy od „Inki”. Kiedy wstępował do AK, miał lat niespełna 17 lat. To był wysoki (około 190 cm), silny i wysportowany chłopiec, więc dodał sobie aż 3,5 roku. Inni, w obawie, że ich nie przyjmą do oddziału, dodawali najwyżej rok-dwa… Urodzony w roku 1925 Zdzisław Badocha „Żelazny” podał w roku 1942, że ma lat 19.

Pani Domicela opowiada w audycji o Heniu, towarzyszu zabaw dziecięcych, i o Henryku, który ranny w 1946, trafia do jej domu w Sopocie, a ojciec Domiceli ukrywa jego broń w piwnicy. Sylwetka jednego z najbardziej znanych na Pomorzu żołnierzy „Łupaszki”.
/audio/dok1/nieznane_23022017.mp3

Zdjęcie pochodzi ze zbiorów IPN. Na fotografii major „Łupaszko” i jego zaufani żołnierze z okresu powojennej, antysowieckiej kampanii na Podlasiu i na Pomorzu. Od lewej: ppor. Henryk Wieliczko „Lufa”, por. Marian Pluciński „Mścisław” (zamordowany w więzieniu białostockim), mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszko” (zamordowany w 1951 na Rakowieckiej), wachm. Jerzy Lejkowski „Szpagat” – wielokrotnie aresztowany, więziony, umarł w Gdańsku, por. Zdzisław Badocha „Żelazny” (poległ w potyczce z UB pod Sztumem). Oryginał zdjęcia ze zbiorów rodzinnych Barbary Szendzielarzówny.

Tagi: Henryk Wieliczkożołnierze wyklęci

REKLAMA

NAJNOWSZE

Zdjęcie ilustracyjne (fot. Radio Gdańsk/Grzegorz Armatowski)
Kaszuby

Pożar lasu w Rybakach koło Kościerzyny. Mogło dojść do podpalenia

Przez prawie cztery godziny kilka zastępów gaśniczych walczyło...

u.adahs
14 kwietnia 2026 - 09:00
Zdjęcie ilustracyjne (fot. UM Gdańsk)
Trójmiasto

Gdańsk przypomina: szkło tylko do zielonego pojemnika. Nowa odsłona kampanii

Jakości recyklingu nie da się poprawić na późniejszym...

Adrian Kasprzycki
14 kwietnia 2026 - 07:35
Ukrainiec podejrzewany o kradzieże miał przy sobie tzw. "narkotyk zombie (fot. KMP w Sopocie)
Trójmiasto

„Narkotyk zombie” i seria kradzieży w Trójmieście. Zatrzymany w Sopocie 43-latek musi opuścić Polskę

Groźny „narkotyk zombie” oraz przedmioty pochodzące z kradzieży...

Piotr Puchalski
13 kwietnia 2026 - 22:17

ZOBACZ TAKŻE

Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". Słupsk, 01.03.2026 r. (fot. Radio Gdańsk/Łukasz Kosik)
Słupsk

Słupsk oddał hołd Niezłomnym. Ulicami przeszedł Marsz Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”

2026-03-01
(fot. Radio Gdańsk/Filip Jędruch)
Trójmiasto

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” na Pomorzu [SONDA]

2026-03-01
Marcin Lasoń (Fot. Radio Gdańsk/Przemysław Woś)
Studio Słupsk

Pomorze odda cześć żołnierzom wyklętym. „Działało co najmniej kilkanaście grup zbrojnych”

2026-02-27
Nawigacja
  • O nas
  • Dziennikarze
  • 80 lat Radia Gdańsk
  • Reklama
  • BIP
  • Kontakt
  • Ramówka Radia Gdańsk
  • Częstotliwości
  • Patronaty
  • Polecamy
  • Abonament
  • Polityka prywatności

Dotacja celowa z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zgodnie z art.31. ust.2. ustawy o radiofonii i telewizji.

© 2025 - Radio Gdańsk

SKRZYNKA24
Aby wypełnić ten formularz, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce.
*
Wczytywanie
Brak wyników
Pokaż wszystko
  • Wiadomości
    • Trójmiasto
    • Słupsk
    • Region
  • Sport
    • Wiadomości sportowe
    • Pomorze Biega i Pomaga
  • Audycje
  • Kultura
  • Atom na Pomorzu
  • Konkursy
  • RG Studio
    • Aktualności
    • Studio S-3
    • Studio S-4 Kameralne
    • Studio M-1 Masteringowe
    • Inne usługi
    • Historia
    • Galeria
    • Rezerwacja
    • Archiwum
  • Reklama
Słuchaj on-line

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.