Uroczystość nadania imienia szkole odbyła się w piątek, 24 września. Towarzyszyło jej otwarcie wystawy kilkunastu prac wybitnej autorki, która uczyła się w gdyńskiej placówce w latach powojennych.
Magdalena Abakanowicz (1930-2017) to jedna z najznakomitszych polskich artystek, twórczyni o międzynarodowej sławie, której dzieła znajdują się w najważniejszych kolekcjach muzealnych na całym świecie.
ABSOLWENTKA GDYŃSKIEJ SZKOŁY
Na wystawie w Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni pt. „Magdalena Abakanowicz. Absolwentka” zgromadzono kilkanaście dzieł artystki m.in. z kolekcji fundacji Magdaleny Abakanowicz-Kosmowskiej i Jana Kosmowskiego, Galerii Starmach i Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.
Na ekspozycji, którą można oglądać do końca października, znalazły się m.in. praca „Sroka” z cyklu „Gry Wojenne”, grupa 33 figur stojących, aluminiowa figura Katarsis oraz Figury Tańczące, grupa 7 rzeźb.
– W powojennej Polsce zaczyna naukę w Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni. To właśnie w naszej szkole w 1947 r. (maturę zdała w 1949 r.) rozpoczyna przygodę ze sztuką, która wkrótce wypełni całej jej życie. (…) Nadanie szkole imienia Magdaleny Abakanowicz ma stanowić wyraz uznania dla dokonań tej wybitnej artystki; osoby, która przecierała szlaki, konsekwentnie dążyła do wymarzonego i wybranego przez siebie celu. Ale to jest również podkreślenie jej związków z gdyńską szkołą, zaakcentowanie tych pierwszych młodzieńczych fascynacji rzeźbiarki – powiedziała kuratorka wystawy Aleksandra Szwarc, która jest też nauczycielką historii sztuki w gdyńskim liceum.
NIE BYŁA PRYMUSKĄ
Aleksandra Szwarc podkreśliła, że „nieugięta postawa artystki, wytrwałość, nieustępliwość, twórcza pasja może służyć za wzór dla młodzieży, która w naszej szkole śladem Magdaleny Abakanowicz wkracza na drogę szeroko pojętej sztuki”.
Dyrektor Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych Marek Lis przyznał, że Abakanowicz w przedmiocie rzeźba nie należała do prymusów. – Wpis z protokołu szkolnego z 1949 r. mówi o tym, że była „mało kreatywna w rzeźbie” i „nie czuje rzeźby” – powiedział.
Na wystawie zgromadzono też kilka protokołów egzaminacyjnych oraz dziennik lekcyjny, na których widnieje nazwisko wybitnej artystki. Ciekawostką jest to, że na wszystkich tych dokumentach Abakanowicz używała imienia Marta.
W ramach uroczystości nadania Liceum Plastycznemu imienia Magdaleny Abakanowicz na fasadzie budynku odsłonięto też tablicę przypominającą, że artystka była absolwentką tej szkoły.
UCZYŁA SIĘ W GDYNI, STUDIOWAŁA W SOPOCIE
Abakanowicz urodziła się 20 czerwca 1930 r. w Falentach niedaleko Warszawy w rodzinie ziemiańskiej o korzeniach tatarskich. Po maturze w gdyńskiej szkole rozpoczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Sopocie, ale wkrótce przeniosła się do Warszawy na Akademię Sztuk Pięknych. Po studiach tworzyła monumentalne gwasze, pełne dzikich barw, fantastycznych roślin i stworzeń. Szybko jednak odeszła od malarstwa. Zajęła się tkaniną, starając się nadać jej trójwymiarowość. Od połowy lat 60. tworzyła olbrzymie prace wykonane tradycyjną techniką tkacką z barwionego sizalu, które miały cechy w pełni przestrzenne: jednocześnie rzeźbiarskie i architektoniczne. Abakanowicz starała się w nich pogodzić fascynację miękkim, luźno opadającym płótnem i ekspresją barwy. Tak tworzone abakany stały się znakiem rozpoznawczym artystki w świecie sztuki. Zaczęto ją cenić za niezwykłą wyobraźnię, oryginalne pomysły i konsekwencję.
CENIONA NA CAŁYM ŚWIECIE
Na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie w 1962 r. abakany zachwyciły publiczność oraz krytykę, zaś trzy lata później, na Biennale w Sao Paulo, Abakanowicz nagrodzono za nie złotym medalem. Wtedy rozpoczęła się jej międzynarodowa kariera. Międzynarodową pozycję artystki ugruntowały cykle prac z lat 70.: „Alteracje” (obejmujący serie takie jak m.in. „Głowy”, „Plecy”, „Postaci siedzące”), „Struktury organiczne” (w przestrzeni galerii autorka umieszczała kilkadziesiąt rozmaitej wielkości obłych form z workowego płótna, wypełnionych miękką substancją) oraz „Embriologia” – ewoluujące od wydrążonych bezgłowych ludzkich tułowi i sylwetek do form organicznych przypominających jaja. „Embriologia” wzbudziła ogólny aplauz na Biennale w Wenecji w 1980 r.
W seriach rzeźb z lat 80. i 90. artystka użyła nowych surowców: metalu (głównie brązu, na przykład w seriach: „Tłum z brązu”, 1990-91; „Puellae” 1992), drewna, kamienia; sporadycznie też tworzyła prace ceramiczne. W cyklu „Gry wojenne” wykorzystywała pnie i konary starych drzew ściętych przez drogowców.
Lata 80. i następne to także czas tworzenia przez Abakanowicz wielkich realizacji przestrzennych na wolnym powietrzu, m.in. we Włoszech, Izraelu, Niemczech, USA, Korei Południowej, na Litwie. Jedna z największych z nich „Nierozpoznani” – tworzy ją 112 postaci odlanych z żeliwa – znajduje się w poznańskim parku na Cytadeli.
W latach 90. rzeźbiarka, zafascynowana japońskim tańcem butoh, tworzyła choreografie dla tancerzy polskich i japońskich.
Zmarła 20 kwietnia 2017 roku w Warszawie.
PAP/raf
