Korzystanie z internetu przez dzieci i młodzież to aktywność permanentna. W czasie wolnym od nauki nastolatki spędzają w sieci średnio 4 godziny 50 minut na dobę; nauka zdalna pochłania 7 godzin i 41 minut dziennie – wynika z raportu „Nastolatki 3.0” opublikowanego przez NASK.
Nastolatki pozostają online przez dużą część dnia, a edukacja zdalna dodatkowo znacząco wydłużyła czas spędzany przed monitorem. W sumie polski nastolatek w 2020 roku wpatrywał się w ekran komputera lub smartfona około 12 godzin na dobę – zwracają uwagę autorzy raportu „Nastolatki 3.0”.
Jak wynika z deklaracji ankietowanych młodych ludzi, w czasie wolnym od zajęć szkolnych korzystali oni z sieci średnio 4 godziny i 50 minut dziennie. W dni świąteczne, weekendy i wakacje ten wskaźnik się zwiększał i wynosił średnio 6 godzin i 10 minut. Blisko co dziesiąty (11,5 proc.) nastolatek był aktywny w sieci ponad 8 godzin dziennie, a co piąty (21,3 proc.) spędzał tyle czasu przed monitorem w dni wolne od nauki.
KORZYSTAJĄ Z SIECI RÓWNIEŻ KOSZTEM SNU
Młodzi ludzie przeznaczali na zajęcia przed monitorem średnio 7 godzin i 41 minut dziennie. Wiek respondentów oczywiście różnicuje ten czas: uczniowie szkół ponadpodstawowych byli online częściej – zarówno w czasie wolnym, jak i podczas zdalnych zajęć lekcyjnych.
Lekcje online w godzinach od 7:00 do 13:00 były czasem najbardziej intensywnego korzystania z internetu. Rozkład korzystania z sieci w dni wolne od zajęć szkolnych pokazuje też, że młodzi internauci najczęściej przeznaczali czas, który mógłby być inaczej zagospodarowany właśnie na aktywność online. Przy tym prawie co szósty (16,9 proc.) korzystał z internetu po godzinie 22:00 – kosztem snu.
RODZICE NIE MAJĄ KONTROLI
Niepokojąca jest reakcja rodziców na zaistniałą sytuację. Z odpowiedzi opiekunów wynika, że internet był często jedynym pomysłem na organizację czasu wolnego młodego człowieka (który mogliby wykorzystać na budowanie relacji z rodzicami). Nie doszacowują też czasu, jaki ich dzieci spędzały w internecie i nie kontrolują korzystania z sieci w godzinach nocnych.
Młodzież najczęściej łączyła się z internetem za pomocą urządzeń mobilnych (92,1 proc.). W czasie pandemicznych ograniczeń stacjonarnego trybu nauki uczniowie brali udział w lekcjach zdalnych, wykorzystując przede wszystkim laptopy (66,6 proc.) i smartfony (58 proc.) – część użytkowników korzystała jednocześnie z kilku urządzeń różnego typu.
MŁODZIEŻ RZADKO CZYTA ARTYKUŁY
Obowiązki szkolne sprawiały, że nastolatki najczęściej używały internetu podczas odrabiania lekcji (76,8 proc.) lub komunikacji z nauczycielami (74,1 proc.). Niemal połowa z nich wskazała na aktywności polegające na kontaktach ze znajomymi czy rodziną za pomocą komunikatorów i czatów (48,2 proc.), przygotowaniu do sprawdzianów i klasówek (47,7 proc.) oraz korzystaniu z poczty e-mail (45,9 proc.). Rzadziej niż co trzeci uczeń wspierał swoją edukację, wykorzystując sieć do poszerzania wiedzy (30,7 proc.) oraz do tworzenia prezentacji (30,4 proc.). Zdecydowana mniejszość nastolatków podczas obowiązków szkolnych używała internetu do przeglądania wiadomości i czytania artykułów (16,9 proc.). Najmniej popularne było tworzenie grafik, filmów, przetwarzanie zdjęć (8,9 proc.) oraz korzystanie z kursów e-learningowych (4,5 proc.).
Nastolatki powszechnie korzystały z komunikatorów i serwisów społecznościowych (tylko 0,7 proc. wskazało, że nie używa w ten sposób internetu). Młodzież najczęściej korzystała z YouTube’a (87,8 proc.) oraz Facebooka i Messengera (86,8 proc.).
KORZYSTAJĄ RÓWNIEŻ BARDZO MŁODZI
Wraz z rozwojem technologii cyfrowych rośnie ich dostępność – z internetu korzystają osoby nawet bardzo młode. Z danych NASK wynika, że od 2014 roku nastąpiło wyraźne obniżenie przeciętnego wieku deklarowanego przez badanych jako ten, w którym rozpoczęli samodzielne użytkowanie sieci.
Część młodych badanych już przed ukończeniem szóstego roku życia posiadała telefon umożliwiający łączenie z internetem, co potwierdziły zarówno dzieci (3,4 proc.), jak i rodzice (5,2 proc.). Niemal co dziesiąty uczeń twierdził, że miał do dyspozycji komputer z dostępem do internetu przed szóstym rokiem życia, co potwierdzili też rodzice (nastolatki – 9,5 proc., rodzice – 9,2 proc.).
NIEKTÓRZY ROZPOCZĘLI W WIEKU CZTERECH LAT
Z odpowiedzi uczniów wynika, że co trzeci z nich używał samodzielnie internetu 4-6 lat (32,4 proc.). Co piąty nastolatek podał, że rozpoczął korzystanie z technologii cyfrowych 9-10 lat temu (21,1 proc.), niemal tyle samo uczniów zadeklarowało, że ich doświadczenie użytkowania sieci wynosi 7-8 lat (19,8 proc.).
Uwagę zwraca fakt, że ponad 15 proc. wskazało na dłuższe niż 11-letnie doświadczenie w tym zakresie („11 i więcej lat doświadczenia” – 15,6 proc.). To jednak nie wszystko – niemal 5 proc. ankietowanych wskazało, że jest to więcej niż 13 lat doświadczenia. Oznacza to, że część nastolatków (4,6 proc.) rozpoczęła samodzielne użytkowanie internetu, mając zaledwie 4 lata (wiek najstarszych nastolatków uczestniczących w badaniu wynosił 17 lat).
METODOLOGIA BADANIA
Badanie zostało zrealizowane w grudniu 2020 roku metodą CAWI (wspomagany komputerowo wywiad przy pomocy strony www) na populacjach nastolatków oraz ich rodziców i opiekunów prawnych. Respondentów wybrano za pomocą doboru zespołowego dwustopniowego (szkoła/klasa), na podstawie danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki. Kompletne odpowiedzi uzyskano od 1733 uczniów (siódma klasa szkoły podstawowej i druga klasa szkoły ponadpodstawowej) oraz 893 rodziców i opiekunów prawnych z 61 szkół we wszystkich 16 województwach w Polsce.
PAP/MarWer
