Wiadomość o planowanym zamknięciu zamku w Kwidzynie wywołała poruszenie wśród naszych czytelników. Jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Dolnego Powiśla przez najbliższe lata będzie niedostępny dla turystów. Przypominamy, co jest powodem tej decyzji oraz wskazujemy pomorskie warownie, które warto odwiedzić, podróżując Szlakiem Zamków Gotyckich.
XIV-wieczny zamek kapituły pomezańskiej w Kwidzynie przejdzie metamorfozę. Obiekt znany z unikatowego gdaniska (wieży sanitarno-obronnej połączonej z korpusem zamku blisko 55-metrowym gankiem arkadowym), wymaga pilnej interwencji konserwatorskiej. Jak informują przedstawiciele Muzeum Zamkowego w Malborku, którego oddziałem jest kwidzyńska placówka, stan techniczny obiektu zmusił dyrekcję do podjęcia zdecydowanych kroków.
Głównym problemem jest wilgoć niszcząca ceglane mury w piwnicach oraz awaryjność instalacji, która dała się we znaki podczas minionej zimy. Dodatkowo pilnych napraw wymagają okna i drzwi, a na wyższych kondygnacjach konieczne jest przeprowadzenie badań stratygraficznych dawnych powłok malarskich. Koszt całej inwestycji to ponad 64 miliony złotych (z czego ponad 41,4 mln zł pochodzi z funduszy europejskich FEniKS, a 10,6 mln zł z budżetu państwa).
KIEDY ZAMEK W KWIDZYNIE BĘDZIE ZNÓW OTWARTY?
Zamek zostanie zamknięty dla zwiedzających we wrześniu, a prace budowlane i konserwatorskie potrwają do połowy 2029 roku. Po ich zakończeniu nastąpi montaż nowoczesnych wystaw stałych – powstanie ich aż sześć, m.in. ekspozycja archeologiczno-przyrodnicza oraz wystawa poświęcona średniowiecznym dziejom kapituły pomezańskiej. Otwarcie całego kompleksu dla turystów planowane jest na 2030 rok. Wcześniej, bo w 2028 roku, w lokalach przy ul. Kruka 1 zostanie otwarta wystawa „Taki Oto Kwidzyn”.
NIE TYLKO KWIDZYN. ODKRYJ SZLAK ZAMKÓW GOTYCKICH NA POMORZU
Kto nie zdąży do września, na wizytę w Kwidzynie będzie musiał poczekać, ale województwo pomorskie oferuje mnóstwo innych historycznych atrakcji. Na pomorskim odcinku Szlaku Zamków Gotyckich znajduje się 7 wyjątkowych budowli (cały szlak, biegnący również przez województwa warmińsko-mazurskie i kujawsko-pomorskie, liczy aż 16 warowni).
ZAMEK W MALBORKU. NAJPOTĘŻNIEJSZA WAROWNIA ŚWIATA
To obowiązkowy punkt na wycieczkowej mapie każdego miłośnika historii. Malborska twierdza to największy średniowieczny zespół zamkowy na świecie oraz największa budowla ceglana będąca dziełem ludzkich rąk. Składa się z Przedzamcza, Zamku Średniego oraz Zamku Wysokiego.
W 1945 roku zamek został częściowo zniszczony (w ok. 60 proc.), odbudowano go z zachowaniem historycznych detali i od 1997 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jego symbolem jest wysoka na ponad 8 metrów figura Madonny.
ZAMEK W GNIEWIE: TURNIEJE RYCERSKIE I NOCNE ZWIEDZANIE
Wzniesiony przez Krzyżaków w XIV wieku nad brzegiem Wisły zamek w Gniewie ma niezwykle barwną historię. W XVII wieku remontem warowni kierował starosta gniewski Jan Sobieski, późniejszy król Polski.
Po pożarze w 1921 roku obiekt niszczał, jednak dzięki odbudowie rozpoczętej w latach 90. XX wieku dziś ponownie tętni życiem. To tutaj odbywają się widowiskowe turnieje rycerskie (m.in. Vivat Vasa), inscenizacje historyczne, pokazy oraz nocne zwiedzanie zamku.
Na miejscu działa również oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku z multimedialnymi wystawami poświęconymi historii zamku i średniowiecza. Kompleks obejmuje także obiekty hotelowe, m.in. Hotel Rycerski oraz Pałac Marysieńki.
ZAMEK W BYTOWIE. KASZUBSKA TWIERDZA DOSTOSOWANA DO BRONI PALNEJ
Ukończony w 1405 roku zamek w Bytowie był jedną z ostatnich warowni wzniesionych przez zakon krzyżacki i jedną z pierwszych twierdz przystosowanych do obrony przy użyciu broni palnej.
Dziś w najstarszej części zamku (Domu Zakonnym) mieści się Muzeum Zachodniokaszubskie, prezentujące kulturę i historię regionu. Zwiedzającym udostępniono także mury obronne oraz dawną wieżę więzienną – Basztę Młyńską.
ZAMEK W SZTUMIE. DAWNA LETNIA REZYDENCJA WIELKIEGO MISTRZA
Położona nad jeziorem (dziś w centrum miasta) warownia służyła niegdyś jako letnia rezydencja wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Do naszych czasów zachowała się część murów obronnych oraz imponująca, 46-metrowa wieża. Obiektem zarządza Muzeum Zamkowe w Malborku.
ZAMEK W CZŁUCHOWIE. WAROWNIA Z UNIJNYM BLASKIEM
Wybudowany w XIV wieku zamek w Człuchowie należał do najpotężniejszych twierdz krzyżackich. Współcześnie można podziwiać fragmenty murów obronnych oraz wysoką wieżę, w której – dzięki rewitalizacji ze środków unijnych – powstały nowoczesne przestrzenie wystawiennicze.
Północne skrzydło zamku zaadaptowano na sale multimedialne, wystawiennicze i ekspozycyjno-koncertowe. Od 2013 roku swoją siedzibę ma tu Muzeum Regionalne w Człuchowie.
ZAMEK W LĘBORKU: HISTORIA W MURACH SĄDU
Początki zamku w Lęborku sięgają drugiej połowy XIV wieku. Po lokacji miasta w 1341 roku zakon krzyżacki rozpoczął budowę obwarowań oraz zamku, który stanowił centrum militarnej i gospodarczej administracji wójtostwa.
Choć współcześnie zamek jest siedzibą sądu rejonowego i nie pełni funkcji typowego obiektu muzealnego, w jego otoczeniu zachowały się cenne zabytki: zrewitalizowane mury obronne z basztami łupinowymi oraz charakterystyczna Baszta Bluszczowa.
POZA POMORZE SZLAKIEM ZAMKÓW GOTYCKICH
Zamki na Pomorzu to dopiero początek tej historycznej podróży. Szlak Zamków Gotyckich prowadzi dalej – przez województwa warmińsko-mazurskie i kujawsko-pomorskie, gdzie czekają kolejne wyjątkowe warownie. W sumie na całej trasie można odwiedzić aż 16 zamków, odkrywając niezwykłe historie średniowiecznej Polski.
oprac. puch
