Senator Kazimierz Kleina z Koalicji Obywatelskiej złożył 14 sierpnia dwa oświadczenia dotyczące nauczania języka kaszubskiego. Jedno skierował do minister edukacji Barbary Nowackiej, drugie do ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego.
W oświadczeniu skierowanym do minister edukacji senator zwraca uwagę na sposób finansowania nauczania języka kaszubskiego w szkołach. Chodzi o tzw. wagi P33–P35, czyli wskaźniki wykorzystywane przy wyliczaniu potrzeb oświatowych i wysokości środków związanych z finansowaniem zadań edukacyjnych.
W przypadku nauki języka kaszubskiego wysokość zastosowanej wagi zależy od liczby uczniów uczących się tego języka. W szkole podstawowej dla pierwszych 80 uczniów stosowana jest waga P35 – 1,30, dla liczby uczniów od 81 do 112 – P34 – 1,00, a po przekroczeniu 112 uczniów stosowana jest P33 – 0,20.
To właśnie ten mechanizm budzi zastrzeżenia senatora. W oświadczeniu można przeczytać, że przekroczenie progu o jednego ucznia może oznaczać bardzo duży spadek naliczanych środków.
JEDEN UCZEŃ – BLISKO 800 TYS. ZŁ STRATY
Kazimierz Kleina podaje przykład szkoły podstawowej, w której 112 uczniów uczy się języka kaszubskiego. Przy kwocie bazowej na 2026 rok wynoszącej 9717 zł na ucznia szkoła otrzymuje – według wyliczeń senatora – 1 mln 88 tys. 304 zł. Gdy liczba uczniów wzrośnie do 113, zastosowanie wagi P33 oznacza naliczenie 219 tys. 604 zł i 20 gr.
– Tak skonstruowany system prowadzi do sytuacji, w której przyjęcie kolejnego ucznia chcącego uczyć się języka kaszubskiego może oznaczać dla szkoły lub organu prowadzącego nie wzrost, lecz drastyczny spadek środków przeznaczonych na finansowanie tego nauczania – wskazuje Kazimierz Kleina.
„SYSTEM FINANSOWANIA NIE POWINIEN KARAĆ SZKOŁY”
Senator uważa, że taki mechanizm może powodować ekonomiczną presję na szkoły i samorządy, by nie przekraczać określonych progów.
– System finansowania nie powinien karać szkoły za to, że rośnie w niej zainteresowanie uczniów nauką języka regionalnego – podkreśla.
Kleina proponuje, aby finansowanie dla pierwszych 112 uczniów szkoły podstawowej i pierwszych 42 uczniów szkoły ponadpodstawowej było naliczane na dotychczasowych zasadach, natomiast kolejni uczniowie nie powodowali przejścia na niższą wagę i gwałtownego spadku wcześniej naliczonych środków.
ZMIANY W WYKAZIE DOKUMENTÓW
Drugie oświadczenie senator skierował do ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego. Dotyczy ono uzupełnienia wykazu dokumentów potwierdzających znajomość języka kaszubskiego o świadectwo ukończenia Studiów Kwalifikacyjnych Kulturoznawczo-Metodycznych Nauczania Języka Kaszubskiego prowadzonych przez Uniwersytet Pomorski w Słupsku.
W oświadczeniu można przeczytać, że o zmianę przepisów zwracają się przedstawiciele Uniwersytetu Pomorskiego oraz środowisk kaszubskich, w tym Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.
POZYTYWNE OPINIE
Senator przypomina, że sprawa była już analizowana przez właściwe instytucje. Polska Komisja Akredytacyjna oraz Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozytywnie zaopiniowały możliwość wpisania świadectwa ukończenia tych studiów do wykazu dokumentów potwierdzających znajomość języka kaszubskiego.
– Uwzględnienie świadectwa ukończenia studiów prowadzonych przez Uniwersytet Pomorski w Słupsku w katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka kaszubskiego pozwoliłoby absolwentom tych studiów na formalne wykorzystanie zdobytych kwalifikacji do nauczania języka kaszubskiego – pisze Kazimierz Kleina.
Senator pyta ministra, czy resort planuje zmianę rozporządzenia oraz na jakim etapie znajdują się obecnie prace. Chce również wiedzieć, kiedy ewentualna zmiana mogłaby wejść w życie.
Oba oświadczenia Kazimierz Kleina złożył 14 sierpnia 2026 roku.
Joanna Merecka-Łotysz/aKa
