W Gdańsku odbywają się obchody 70. rocznicy zakończenia II wojny światowej. W Europejskim Centrum Solidarności rozpoczęła się międzynarodowa konferencja i wystawa historyczna, główne obchody z udziałem Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Społeczna pamięć II wojny światowej, jej skutki i historyczne interpretacje, jak obraz wojny powinien być przedstawiany w muzeach – to główne tematy dwudniowej międzynarodowej konferencji „Dziedzictwo II wojny światowej z perspektywy siedemdziesięciu lat”.
Dyrektor gdańskiego Muzeum II Wojny Światowej prof. Paweł Machcewicz powiedział podczas otwarcia spotkania, że „doświadczenia II wojny światowej są wciąż żywe, wciąż spieramy się o sens i konsekwencje tego konfliktu. Czym innym było doświadczenie roku 1945 dla narodów Związku Radzieckiego, czym innym dla Niemców, czym innym dla narodów Europy zachodniej, a czym innym dla Polaków”. Sławomir Dębski, szef Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia zaznaczył natomiast, że musimy dyskutować o tym, w jaki sposób kontynuować pamięć o przeszłości.
Były minister spraw zagranicznych prof. Adam Rotfeld zwrócił uwagę na to, że historia wciąż jest pisana na nowo. – Zmieniają się poglądy, metodologia badań. Również ważnym czynnikiem jest opinia publiczna, której zdanie kiedyś nie było brane pod uwagę. Trzeba jednak pamiętać, że przy interpretacji historii punktem wyjścia były fakty. Zafałszowana historia jest niebezpieczna, bo rodzi fałszywą politykę. Nie ma dobrej polityki bez prawdziwej historii.
Do Gdańska przyjechali naukowcy z całego świata, w tym brytyjski historyk Norman Davis, amerykański badacz Timothy Snyder, rosyjska specjalistka w tematyce II wojny i członkini Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych Natalia Lebiediewa, ukraiński historyk Andrij Portnow, wicedyrektor Muzeum Niemiecko-Rosyjskiego Berlin-Karlshorst Margot Blank i Stefan Troebst z Uniwersytetu w Lipsku.
Uczestnicy konferencji uczcili minutą ciszy pamięć prof. Władysława Bartoszewskiego, który miał być jednym z gości spotkania.
W Europejskim Centrum Solidarności otwarto czasową wystawę przygotowaną przez powstające w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej „’45. Koniec wojny w 45 eksponatach”. Zwiedzający poznają wydarzenia roku 1945 w Polsce poprzez 45 specjalnie dobranych eksponatów, przede wszystkim niejednoznaczność wyzwolenia: koniec niemieckiej okupacji przy jednoczesnym ustanowieniu dominacji radzieckiej. Wśród eksponatów są m.in. pasiak z obozu koncentracyjnego, pamiątki po przywódcach państwa podziemnego, radziecki samochód terenowy i mundury żołnierzy niemieckich, radzieckich i polskich.
W czwartek po południu w ECS zaplanowano dwa panele, które odnoszą się do współczesności. Zaplanowano dyskusję historyczną o dziedzictwie II wojny oraz debatę polityczną „Integracja europejska. Lekcja wyciągnięta z II wojny światowej i jej współczesne znaczenie”. Moderatorem drugiego panelu będzie prezydent Bronisław Komorowski.
Uroczyste oficjalne obchody 70. rocznicy zakończenia konfliktu zaplanowano w czwartek wieczorem na Westerplatte, w których udział zapowiedzieli m.in. prezydenci: Bułgarii, Chorwacji, Cypru, Czech, Estonii, Litwy, Rumunii i Ukrainy.
