Przedmioty z obozów koncentracyjnych, dzwon ze statku „Wilhelm Gustloff” zatopionego w styczniu 1945 roku oraz mundury żołnierzy niemieckich, radzieckich i polskich – między innymi takie eksponaty można oglądać na wystawie „’45. Koniec wojny w 45 eksponatach”. Ekspozycję przygotowało powstające w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej. Wystawa została otwarta 6 maja podczas obchodów 70. rocznicy zakończenia tego konfliktu zbrojnego, będzie czynna do połowy września w Europejskim Centrum Solidarności.
W gablotach zgromadzono eksponaty w większości pochodzące w większości ze zbiorów Muzeum II Wojny Światowej. Mają pokazać, że koniec konfliktu dla Polaków nie oznaczał wolności – po niemieckiej okupacji nastał czas dominacji radzieckiej w naszym kraju. Zwiedzający dowiedzą się jak wyglądała migracja ludności, codzienność, pauperyzacja i odradzanie się życia.
– Na wystawie znajduje się 45 przedmiotów lub zestawów przedmiotów związanych z końcem II wojny światowej – powiedział prof. Paweł Machcewicz, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej. – Niekiedy opowiadają historie konkretnych osób i miejsc, niekiedy są po prostu charakterystyczne dla swoich czasów. Mamy nadzieję, że wystawa stanie się inspirującym bodźcem do refleksji nad złożonością wydarzeń i zjawisk historycznych towarzyszących końcowi wojny w tej części Europy.
Eksponaty zostały podzielone na grupy tematyczne. Są to m. in: przedmioty z obozów koncentracyjnych, dzwon ze statku „Wilhelm Gustloff” zatopionego w styczniu 1945 roku, radziecki samochód terenowy GAZ 67, zniszczone niemieckie szyldy uliczne z Gdańska oraz mundury żołnierzy niemieckich, radzieckich i polskich. Zobaczyć można pamiątki po jednym z przywódców Polskiego Państwa Podziemnego Antonim Pajdaku, który został porwany przez Sowietów i skazany w Moskwie w sfingowanym procesie oraz po żołnierzach Armii Krajowej represjonowanych przez władze komunistyczne – gen. Aleksandrze Krzyżanowskim „Wilku” i Jachnie Wasiłojć-Smoleńskiej „Jachnie”.
Otwarcie wystawy rozpoczęło dwudniową międzynarodową konferencję historyków „Dziedzictwo II wojny światowej z perspektywy siedemdziesięciu lat”. Tematami dyskusji są m.in. społeczna pamięć II wojny światowej, jej skutki i historyczne interpretacje, związane z wojną zagadnienia, które nadal nie zostały dostatecznie zbadane i sposób przedstawiania tego konfliktu zbrojnego w muzeach.
