W Centrum Prasowym Foksal w Warszawie odbyła się w piątek promocja książki dr Danuty Drywy, kierownika Działu Dokumentacji w Muzeum Stutthof w Sztutowie. Dzieło pt. „Poselstwo RP w Bernie. Przemilczana historia” to pierwsza monografia opisująca działania grupy Aleksandra Ładosia – polskich dyplomatów z czasów II wojny światowej, którzy ratowali zagrożonych zagładą Żydów.
Ładoś i jego współpracownicy fałszowali dokumenty latynoamerykańskie, przemycali ludzi przez terytorium Francji Vichy, sprawowali opiekę nad żydowskimi uchodźcami, a w ostatniej fazie wojny wspierali organizacje żydowskie w próbach wykupu Żydów z rąk niemieckich oprawców.
OKUPACJA BEZ TAJEMNIC
Danuta Drywa od lat zawodowo związana jest z Muzeum Stutthof. Opiekuje się zbiorem ponad 400 tys. dokumentów byłego KL Stutthof, dbając o właściwe jego przechowywanie, konserwację i udostępnianie, a także o powiększanie zasobu archiwalnego dzięki materiałom przekazywanym przez rodziny byłych więźniów.
W 2001 roku uzyskała stopień doktora na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, broniąc rozprawy doktorskiej pt. „Zagłada Żydów w obozie koncentracyjnym Stutthof 1939-1945”, opublikowanej także w języku angielskim – „The Extermination of Jews in Stutthof Concentrationslager 1939-1945”. Publikacja ta była nominowana w 2002 roku do nagrody tygodnika „Polityka” w kategorii książek o najnowszej historii Polski.
– W pracy zawodowej skupia się głównie na problematyce realizacji polityki narodowościowej niemieckich władz okupacyjnych w Reichsgau Danzig-Westpreussen (Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie) wobec ludności żydowskiej i polskiej, nie tylko w kontekście funkcjonowania obozu koncentracyjnego Stutthof. Tej tematyce poświęcone jest między innymi wydawnictwo „Säuberungsaktion na Pomorzu Gdańskim w świetle dokumentów KL Stutthof w latach 1939-1942” – informuje Katarzyna Krawczyk, rzecznik prasowy Muzeum Stutthof.
Dr Drywa jest autorką wielu wydawnictw naukowych i popularnonaukowych, poświęconych historii KL Stutthof, oraz licznych wystaw, w tym: „Żydzi w KL Stutthof”, nagrodzonej wyróżnieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Sybilla w 2013 roku oraz wystawy poświęconej więźniarkom kobiecego obozu koncentracyjnego Ravensbrück: „Tajne nauczanie Polek w KL Ravensbrück”, zrealizowanej dzięki wsparciu resortu kultury w związku z obchodami 70. rocznicy wyzwolenia KL Ravensbrück w 2015 roku.
KSIĄŻKA ROSŁA PODCZAS PRACY
Kontynuacją prac badawczych dotyczących Holokaustu było podjęcie przez nią badań nad rolą Poselstwa RP w Bernie w ratowaniu uchodźców polskich i żydowskich w czasie II wojny światowej. To właśnie owocem tych badań jest promowana w Centrum Prasowym Foksal książka.
– Początkowo monografia ta miała dotyczyć jedynie pomocy Poselstwa RP w Bernie udzielanej obywatelom polskim pochodzenia żydowskiego, przebywającym w Szwajcarii. Jednak badania pokazały, że nie można rozdzielić pewnych spraw, że wszystko się łączy i że działalność poszczególnych Komitetów Opieki nad uchodźcami polskimi, które powstawały w krajach, gdzie przebywali polscy obywatele, nie byłaby do końca możliwa, gdyby nie pośrednictwo Poselstwa w Bernie z rządem polskim w Londynie – mówi dr Danuta Drywa.
Z poszerzenia problematyki usatysfakcjonowany jest także dr Piotr Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, który opatrzył dzieło wstępem. Napisał w nim m.in., że „autorka wykazała, jak dalece placówka berneńska była świadomie wybranym narzędziem w działaniach ratunkowych, pomocowych oraz informacyjnych, prowadzonych przez polski rząd w Londynie”.
Witold Chrzanowski/ako
