Wystawa w Muzeum Narodowym w Gdańsku, wernisaż w sobotę 18 maja o godz. 18.00.
Widoki Gdańska jako arcydzieło polskiej propagandy wizualnej? Co więcej, zlecone oficjalnie przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych? W 1928 roku ukazała się teka graficzna, w której Jan Gumowski przedstawił zabytkową architekturę Gdańska. Zarówno pobyt artysty w mieście, jak i przygotowanie grafik, sfinansowały polskie władze. Same widoki dobrano zaś w taki sposób, by jak najsilniej podkreślić związki dawnego Gdańska z Polską.
Teka Gumowskiego zawiera niemal wyłącznie widoki tych zabytków, które można było związać historycznie z polską obecnością w mieście – podobizny polskich królów, polskie herby, albo budynki związane z polskim mecenatem, jak Kaplica Królewska, ufundowana po części przez Jana III Sobieskiego. Teka stanowiła więc manifestację polskich roszczeń wobec Gdańska.
O ile kilkutygodniowy pobyt artysty w Gdańsku opłaciło polskie MSZ, które sfinansowało również druk teki, to litograficzne odbitki prac Gumowskiego zostały wykonane w drukarni… Ministerstwa Spraw Wojskowych. Propagandowy wymiar dzieła ujawnił się również w tym, że poszczególne prace opatrzone zostały podpisami nie tylko w języku polskim, ale także francuskim i angielskim. Podpisy obcojęzyczne były przy tym nierzadko bardziej rozbudowane niż polskie, po to, by wyjaśnić zagranicznym widzom związki danego motywu z Rzeczpospolitą. Zadbano i o to, by ów przekaz istotnie dotarł do zagranicznego odbiorcy. Z pomocą Funduszu Kultury Narodowej teka trafiła między innymi do Biblioteki Muzeum Brytyjskiego w Londynie.
Na wystawie w Zielonej Bramie pokazane zostaną zarówno składające się na tekę litografie, jak i oryginalne rysunki ołówkiem stanowiące ich pierwowzór. Każdej parze towarzyszyć będzie komentarz historyczny. Rysunki, zachowane niemal w komplecie (18 sztuk), Muzeum Narodowe w Gdańsku pozyskało do swoich zbiorów w 2021 roku. Zostaną zaprezentowane publiczności po raz pierwszy.
Wystawie towarzyszyć będzie bogaty program wydarzeń edukacyjnych. Oprowadzania, wykłady i spotkania przybliżą postać artysty, jego działalność twórczą, a także skomplikowane losy Gdańska w okresie międzywojennym. Warsztaty będą okazją do zdobycia wiedzy – w dużej mierze praktycznej – z różnych dziedzin, w których specjalizował się Gumowski, m.in. w zakresie litografii, rysunku, malarstwa, witrażu
i ilustracji. Najmłodsi poznają zaś literacki, bajkowy świat zilustrowany przez samego artystę. Zapraszamy także na oprowadzania w Polskim Języku Migowym,
z audiodeskrypcją oraz w języku angielskim.
czas trwania wystawy: 18.05.2024-14.07.2024
kurator: prof. Jacek Friedrich
koordynatorka: Małgorzata Ruszkowska
identyfikacja graficzna: Dominika Gzowska
koordynacja edukacji: Emilia Kalinowska
koordynacja promocji: Klaudia Ficak, Paweł Burian
