Błędy podczas wykonywania zastrzyków z insuliną mogą skutkować bólem, podrażnieniem oraz nieestetycznymi zmianami w miejscu wkłucia, a także wpływać negatywnie na skuteczność leczenia cukrzycy. Jak korzystać ze strzykawek insulinowych w prawidłowy sposób, aby tego uniknąć? Podpowiadamy.
Czym jest strzykawka insulinowa z igłą?
Strzykawka do insuliny jest wyrobem jednorazowego użytku przeznaczonym do precyzyjnego podawania insuliny podskórnie. Strzykawki do insuliny składają się z:
- przezroczystego cylindra z podziałką jednostkową;
- tłoka z gumową uszczelką;
- igły, która umożliwia wstrzyknięcie leku pod skórę.
Wielu pacjentów nadal wybiera strzykawki insulinowe z igłą, pomimo dostępności penów insulinowych czy pomp insulinowych. Jest to rozwiązanie stosunkowo tanie i łatwo dostępne. Często stanowi także lepszy wybór dla osób, które wymagają niestandardowych dawek lub połączenia różnych preparatów w jednej strzykawce.
Jak korzystać ze strzykawek do insuliny?
Strzykawka do insuliny to wyrób medyczny jednorazowego użytku – za każdym razem, przy każdej iniekcji, należy używać nowej strzykawki i nowej igły. Jak przebiega iniekcja w praktyce? Insulinę wstrzykuje się w czyste miejsca na skórze (najlepiej w tkankę podskórną brzucha, ud lub pośladków), zmieniając miejsce wkłucia przy kolejnych zastrzykach. Przed użyciem strzykawki z insuliną wskazane jest sprawdzenie daty ważności leku.
Po użyciu strzykawkę insulinową należy zutylizować zgodnie z zaleceniami producenta. Informację na temat zasad utylizacji odpadów medycznych, takich jak zużyte igły i strzykawki, można uzyskać także w urzędzie miasta, firmach zajmujących się gospodarką odpadami oraz placówkach medycznych.
Jakie mogą być konsekwencje nieprawidłowej techniki iniekcji?
Nieprawidłowo wykonana iniekcja podskórna może skutkować wahaniami poziomu glukozy we krwi, utrudniając tym samym prawidłową kontrolę cukrzycy. Konsekwencją błędnego użytkowania strzykawek do insuliny mogą być także:
- ból w miejscu wkłucia;
- nieestetyczne grudki lub zgrubienia pod skórą;
- podrażnienie lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia;
- siniaki.
Jak sprawić, by zastrzyki z insuliny były mniej bolesne?
Aby zastrzyk z insuliny był mniej bolesny:
- zadbaj, by insulina przed iniekcją osiągnęła temperaturę pokojową (wyjmij ją z lodówki na około 1 godzinę przed użyciem);
- weź głęboki oddech i rozluźnij mięśnie przed wkłuciem;
- w przypadku wrażliwej skóry rozważ zastosowanie krótszej igły;
- zrezygnuj z wykonywania iniekcji w miejscu blizn, siniaków lub znamion.
Warto wiedzieć
Jeśli podczas podawania insuliny podskórnie pojawia się silny ból albo zauważasz u siebie tendencję do zasiniaczeń, warto skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką. Specjalista oceni technikę podawania insuliny oraz sprawdzi, czy stosowany jest odpowiedni rodzaj strzykawki i igły.
Dlaczego ze strzykawek do insuliny nie można korzystać kilka razy?
Ponowne używanie tej samej strzykawki do insuliny (np. w celu obniżenia kosztów leczenia) nie jest zalecane. Po pierwszym użyciu igła staje się tępa, co sprawia, że kolejne zastrzyki mogą być bardziej bolesne. Ponowne użycie strzykawki insulinowej zwiększa również ryzyko infekcji i podrażnień skóry oraz wygięcia lub złamania się igły.
Jak przechowywać insulinę?
Nadmiar insuliny najlepiej przechowywać w lodówce (nie w zamrażarce), natomiast w przypadku aktualnie używanej fiolki zalecane jest przechowywanie w temperaturze pokojowej, bez dostępu do światła. Tak przechowywana insulina zachowuje swoje właściwości przez około 28-30 dni.
Warto wiedzieć
W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w wyglądzie insuliny nie należy jej stosować. Nieotwartą fiolkę można zwrócić do apteki w celu wymiany na nowy lek lub uzyskania zwrotu pieniędzy.
Jak wybrać odpowiednią strzykawkę insulinową z igłą?
Wybór właściwej strzykawki do insuliny zależy od:
- budowy ciała – w przypadku osób o szczupłej sylwetce mniejszy dyskomfort będą powodować krótsze igły;
- rodzaju i stężenia insuliny (U-100 lub U-40);
- ilości przyjmowanej insuliny – przy niewielkich dawkach zalecane są strzykawki o mniejszej pojemności, które są bardziej precyzyjne.
W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z zakupem strzykawki insulinowej z igłą zawsze warto skonsultować się z lekarzem, farmaceutą lub doradcą w sklepie medycznym.
Źródła naukowe:
- American Diabetes Association (n.d.). Insulin Storage and Syringe Safety [online]. Available at: https://diabetes.org/health-wellness/medication/insulin-storage-and-syringe-safety [dostęp online: 05.03.2026 r.]
- NHS (2023). Side effects of long-acting insulin. [online]. Available at: https://www.nhs.uk/medicines/insulin/long-acting-insulin/side-effects-of-long-acting-insulin [dostęp online: 05.03.2026 r.]
artykuł sponsorowany
