Dzień Osadnika to święto wszystkich Żuławiaków, ustanowione przez Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego – Klub Nowodworski, aby zachować pamięć o przodkach, którzy przybyli na Żuławy po 1945 roku.
To szczególny moment wspominania rodziców, dziadków i pradziadków – ludzi, którzy tuż po II wojnie światowej przybyli na zniszczone Żuławy. Zastali krajobraz naznaczony wojną, zatopione pola, opuszczone gospodarstwa, infrastrukturę w ruinie. Ich codzienna praca, determinacja i wiara w przyszłość sprawiły, że Żuławy ponownie zaczęły żyć.
26 września 2026 roku w Nowym Dworze Gdańskim odbędzie się XIII Dzień Osadnika. Tematem przewodnim tegorocznej edycji będzie pierwszy siew – pozornie zwyczajny moment, a jednocześnie ważny symbol powojennego początku.
Pierwsze ziarno wrzucone w żuławską ziemię oznaczało coś więcej niż rozpoczęcie prac rolnych. Było decyzją, że warto tutaj zostać. Było wiarą w to, że będzie kolejny plon, kolejny rok, że powstaną domy, gospodarstwa i nowe rodziny. Zwyczajne, codzienne czynności – osuszanie pól, odbudowa gospodarstw, pierwsze żniwa, pierwsza orka i pierwszy siew – stały się początkiem nowej historii regionu.
Organizatorzy zachęcają do współtworzenia tego wyjątkowego dnia – przebierzcie się, weźcie udział w inscenizacji i wspólnie przypomnijmy historię ludzi, którzy po wojnie zaczęli na Żuławach wszystko od nowa.
Posłuchaj rozmowy. O wydarzeniu opowiadają Mariola Mika i Marzena Bernacka-Basek:
Program XIII Dnia Osadnika. Nowy Dwór Gdański 26.09.2026:
- 11:30 – 12:00 Spotkanie Osadników Żuławskich – mieszkańców i rekonstruktorów przebranych w stroje z epoki – na Stacji Żuławskiej Kolei Dojazdowej (ul. Dworcowa 29). Inauguracja XIII Dnia Osadnika. Odczytanie odezwy Centralnego Komitetu Przesiedleńczego z maja 1945 roku. Inscenizacja – Pierwszy Siew.
- 12:00 – 12:30 Przemarsz Osadników Żuławskich z udziałem zabytkowego ciągnika Ursus C-451. Zatrzymanie się i złożenie kwiatów pod pomnikiem żuławskich osadników przy ul. Dworcowej (przemarsz ulicami Dworcową, Obrońców Westerplatte, Sikorskiego, Wejhera i Kopernika do Żuławskiego Parku Historycznego).
- 12:30 Pamiątkowe zdjęcie grupowe pod Żuławskim Parkiem Historycznym. Powitanie uczestników wydarzenia przez organizatorów.
- 13:00 – 15:00 Rolnicze wspomnienia z czasów powojennych. Poczęstunek osadniczy i wspólna zabawa przy akompaniamencie Kapeli Osadniczej (teren przy Żuławskim Parku Historycznym).
Włodzimierz Raszkiewicz/aKa
