Istniała zaledwie pół wieku, ale była ważnym miejscem tożsamości. O Wielkiej Synagodze w Gdańsku z perspektywy globalnej historii sztuki opowie w sobotę dr Jacek Bielak z Uniwersytetu Gdańskiego. Będzie to kolejne spotkanie z cyklu „Architektura Gdańska”. Synagoga została uroczyście otwarta 15 września 1887 roku. Została wybudowana w stylu neorenesansowym, na planie wydłużonego prostokąta. Była jednym z najbardziej charakterystycznych budynków w mieście – posiadała wielką kopułę z latarnią oraz dwie małe wieżyczki nakryte hełmami. Pośrodku ściany frontowej znajdowało się witrażowe okno z rozetą. Wszystkie iglice hełmów były osadzone ażurowymi gwiazdami Dawida.
Było to nie tylko miejsce kultu, ale odbywały się tu także koncerty, występy teatralne oraz wykłady znanych profesorów i rabinów. Na początku XX wieku otwarto tu jedno z najstarszych na świecie muzeów judaistycznych. W maju 1939 roku zbiory zostały wywiezione do Nowego Jorku. Dziś stanowią ważną część kolekcji Muzeum Żydowskiego.
„Przybądź kochany maju i uwolnij nas od Żydów” – baner z takim napisem został umieszczony przez nazistów w 1939 roku, tuż przed zburzeniem budynku. Mimo prób obrony, nie udało się gdańskim Żydom ocalić synagogi, ale także siebie.
Dzięki inicjatywie pisarza i historyka Mieczysława Abramowicza – można zobaczyć fundamenty synagogi wytyczone kamienną linią u zbiegu ulic Ogarnej i Bogusławskiego.
WYKŁAD Z CYKLU „ARCHITEKTURA GDAŃSKA”
O nieistniejącym budynku, jego architekturze i historii podczas wykładu „Wielka Synagoga w Gdańsku z perspektywy globalnej historii sztuki” opowie dr Jacek Bielak z Uniwersytetu Gdańskiego, historyk sztuki i tłumacz. Celem wykładu będzie ukazanie niezwykłości pomysłu na ten obiekt na tle wielu innych koncepcji synagog miejskich.
– Paradoksalnie nieistniejący obecnie budynek Wielkiej Synagogi zbudowany w końcu XIX wieku i egzystujący w krajobrazie miejskim Gdańska w postaci materialnej jedynie do 1939 roku, stał się ważnym elementem tożsamości miasta. Rozpatrywanie specyficznej obecności „nieobecnego” stanowić będzie kanwę wykładu – zapowiada Jacek Bielak.
Spotkanie odbędzie się 6 lutego w godz. 12:00-14:00 w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego przy ul. Bielańskiej 5 (na tyłach Ratusza Staromiejskiego przy ul. Korzennej), sala im. prof. Konstantego Kalinowskiego, I piętro.
KOLEJNE SPOTKANIA
Organizatorami cyklu „Architektura Gdańska” są Instytut Kultury Miejskiej i Instytut Historii Sztuki UG.
5 marca – Dawne schronisko młodzieżowe na Biskupiej Górce – architektura w służbie tworzenia mitu odwiecznej niemieckości Gdańska / mgr Anna Perz (UG)
9 kwietnia – Gdańska architektura willowa XIX-XX w. / prof. Jakub Szczepański (Politechnika Gdańska)
7 maja – Gotycki kościół św. Piotra i Pawła z gdańskiego Przedmieścia w ikonografii na przestrzeni wieków / dr Arkadiusz Staniszewski (ASP w Gdańsku)
