nZdjęcia islandzkich kościołów, których dachy są pokryte trawą, fotografie drewnianych kościołów w Norwegii i pomorskich kapliczek przydrożnych – to wszystko można zobaczyć na otwieranej w niedzielę w Gdańsku wystawie „Ostańce Próśb”. Ekspozycja to efekt trzyletniej dokumentacji architektury sakralnej w trzech krajach. – Najstarsza kapliczka jest we wsi Gnojewo na Pomorzu, pochodzi z XVI wieku – powiedział Radiu Gdańsk kurator ekspozycji Waldemar Elwart. Inne obiekty inne powstały w XVIII i XIX wieku, ale większość pochodzi z ostatnich stu lat.
OD PRZYDROŻNYCH KAPLICZEK PO ISLANDZKIE KOŚCIOŁY FARMERSKIE
Wystawa „Ostańce Próśb” pokazywana w Gdańskiej Galerii Fotografii to kolejna odsłona projektu pod tym samym tytułem, który prowadzi Muzeum Narodowe w Gdańsku. Jego pomysłodawcą jest Waldemar Elwart, który 15 lat temu zainteresował się przydrożnymi kapliczkami na Pomorzu. Na początku zaczął je fotografować i opisywać sam, ale od 2010 roku we współpracy z innymi osobami dokumentuje architekturę sakralną.
Początkowo badania dotyczyły tylko Kaszub. Od 2013 roku objęły także Kociewie, Powiśle, Żuławy i Pobrzeże Słowińskie oraz Norwegię i Islandię. W sumie sfotografowano i opisano 1500 kapliczek na Pomorzu i kilkadziesiąt islandzkich kościółków farmerskich i kamiennych, norweskich kościołów Stavkirke.
PANNY NA WYDANIU PRZODEM DO KAWALERÓW
Na wystawie zaprezentowano fotografie architektury sakralnej oraz nagrania audio i filmy przedstawiające funkcje, jakie w życiu społeczności lokalnych pełnią współcześnie obiekty kultu religijnego. Są bowiem one miejscem kultywowania lokalnych tradycji, rytuałów i zwyczajów, a także spotkań obywatelskich.
– W Islandii ławki panien nie były skierowane przodem do ołtarza, tylko w kierunku miejsca, gdzie siedzieli kawalerowie. Odległości były spore, więc młodzi ludzie mieli okazję poznać się w kościele – powiedział Waldemar Elwart. Dodał, że przez małe okno umieszczone w dachu pokrytym trawą w godz. 12:00-14:00 wpadało słońce i można było odprawić nabożeństwo.
Kościół w islandzkim Hof. Fot. Muzeum Narodowe w Gdańsku/Tomasz Zerek
RÓŻNE FORMY PREZENTACJI I TECHNIKI WYKONANIA ZDJĘĆ
Wyjątkowa jest prezentacja zdjęć, które są zawieszone w instalacjach przypominających pomorskie kapliczki i islandzki kościół. Zdjęcia są prezentowane na papierze fotograficznym, na ekranach dotykowych i wyświetlaczach. Niektóre fotografie można oglądać w technice 3D.
Zdjęcia wykonało dziewięciu fotografów z Polski, Norwegi i Islandii w wielu technikach fotograficznych: kalotypii, mokrym kolodionie, cyjanotypii, van Dyck’u, camery obscury, fotografii analogowej średnio formatowej oraz w technice cyfrowej umożliwiającej wykonanie fotografii panoramicznej i trójwymiarowej.
Kurator chciał, aby technika wykonania zdjęcia odpowiadała dacie powstania danego obiektu. – Mamy więc także podróż przez historię fotografii – podkreśla Waldemar Elwart.
WERNISAŻ Z KONCERTEM I WYKŁADEM
Wernisaż wystawy „Ostańce Próśb” odbędzie się o godz. 16:00 21 lutego w Gdańskiej Galerii Fotografii. Towarzyszyć mu będzie wykład o kościołach Stavkirke, który wygłosi dr Tadeusz Lange z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zaplanowano także koncert na trzy wiolonczele w wykonaniu Zofii Elwart, Magdaleny Kozber i Martyny Wiśniewskiej. Zagrają utwory inspirowane ludową i sakralną muzyką, które powstały specjalnie dla tego projektu.
Wystawa „Ostańce próśb” w Gdańskiej Galerii Fotografii, która mieści się w Zielonej Bramie czynna będzie do 30 marca 2016 roku.
