Kiedyś szpital i przytułek, a już niedługo nowa część Hevelianum. Dzięki pożyczce z Pomorskiego Funduszu Rozwoju odnowione zostaną trzy budynki kompleksu poszpitalnego Bożego Ciała w Gdańsku.
Wyremontowane zostaną na razie trzy budynki – C, D i E. – To dla mnie wzruszająca chwila, bo to kolejny etap rozwoju dla Hevelianum– mówi gospodarz tego miejsca Paweł Golak.
MEDIATEKA, NOCLEGOWNIA I PRACOWNIA PSZCZELARZA
Jak pierwszy przemianę przejdzie budynek C, gdzie mieścił się dom inspektora. – Chcemy tu zrobić coś na kształt mediateki, welcome center, gdzie będzie kawiarnia, księgarnia czy punkt informacyjny o ofercie Hevelianum. Będzie też miejsce na małą, interaktywną wystawę nawiązującą do historii Góry Gradowej i kompleksu poszpitalnego – wyjaśnia Golak.
Największy budynek D przeznaczony zostanie na zaplecze noclegowe dla Hevelianum, Ma być zasilany z dolnego źródła ciepła. – Fotowoltaika będzie go czyniła prawie samowystarczalnym. W budynku E chcielibyśmy, żeby powstała pracownia pszczelarza. Mamy już pasiekę miejską i cieszymy się miodem, ale tam chcielibyśmy pokazać, jak pasieki funkcjonują. Może zrobimy tam wzorcownię – dodaje P. Golak.
„STARAMY SIĘ RATOWAĆ HISTORYCZNE OBIEKTY”
– Cieszymy się z pozyskania środków na renowację i odnowienie części kompleksu poszpitalnego Bożego Ciała – podkreśla Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – W Gdańsku nie tylko wykorzystujemy środki do tego, by budować nowe obiekty. Szukając różnych źródeł finansowania, staramy się w naszym mieście ratować także historyczne obiekty, czego dowodem są otwarte w tym roku budynki po dawnej szkole przy ulicy Lastadia. To jedno z naszych zadań, jako samorządu – dodaje.
WYŁONIENIE WYKONAWCY W POŁOWIE 2021 R.
Umowę pożyczki podpisali prezydent Gdańska, marszałek województwa pomorskiego oraz prezes Zarządu Pomorskiego Funduszu Rozwoju. Pożyczka wynosi 25 mln zł, a całą realizację zadania oszacowano na 31 mln zł. Pozostałe 6 mln zł to wkład własny z budżetu miasta. Miasto jako inwestor sfinansuje rewitalizację zespołu trzech budynków przy ul. 3 Maja 21 C, D i E wraz ze zmianą sposobu użytkowania oraz zagospodarowaniem terenu. Jednostką realizującą będzie Hevelianum.
Wyłonienie wykonawcy i rozpoczęcie prac planowane jest w drugiej połowie 2021 roku. Gmina stara się również pozyskać środki na rewaloryzację najstarszych budynków kompleksu – A i B, które pełnić będą funkcje wystawowe, warsztatowe i edukacyjne.
Kompleks Szpitala Bożego Ciała powstał u podnóża Góry Gradowej w XIV w., pierwotnie jako zakład dla trędowatych. W pierwszej połowie następnego stulecia zaczął pełnić funkcję przytułku dla osób starszych, chorych czy samotnych.
Szpital dwukrotnie był palony podczas działań wojennych – w 1520 r. podczas wojny z zakonem krzyżackim czy kolejny raz, po odbudowie, w 1577 r., podczas wojny miasta z królem Stefanem Batorym. Na początku XVII w. było to już kompleks kilku, wolnostojących budynków położonych na północ od kościoła Bożego Ciała (pierwotnie szpital przylegał do świątyni). W XVIII-XIX kompleks rozbudowano w kierunku północnym. W jego skład wchodziły także powstałe w latach 1894-1896 r., duże, ceglane budynki, dziś przypisane do ul. 3 Maja 24-25, stojące w bezpośrednim sąsiedztwie wiaduktu Błędnik. Ostatnią inwestycją przed końcem II wojny światowej była budowa pojedynczego domu mieszkalnego w latach 1926-1927 (nie przetrwał do naszych czasów). Z zachowanych do dziś budynków o konstrukcji szachulcowej w sąsiedztwie kościoła Bożego Ciała, poza najstarszym (z 1786 r.), wszystkie pochodzą z lat 1860-61 oraz 1865-66. Szpital pełnił funkcję de facto przytułku i domu opieki do końca II wojny światowej. O ile na początku XX w. liczba pensjonariuszy wynosiła nieco ponad 200, to w okresie międzywojennym wzrosła do około 400. W trakcie działań wojennych kompleks został tylko częściowo zniszczony, zdemolowane zostały przede wszystkim jego wnętrza. Po 1945 r. urządzono w obiektach mieszkania. Część budynków dawnego szpitala stojących w ciągu ul. 3 Maja zostało rozebranych dopiero w 1962 r. związku z poszerzeniem jezdni.
oprac. Aleksandra Nietopiel
