Jak informuje pismo „Environmental Sciences & Technology Letters”, żyjące w pobliżu skażonych rtęcią rzek i zbiorników wodnych pająki mogą przenosić to skażenie na zwierzęta lądowe i są dobrym wskaźnikiem zanieczyszczenia.
Zanieczyszczenie rtęcią stanowi poważny problem środowiskowy, spowodowanym uwalnianiem tego metalu do ekosystemów. Może to nastąpić w wyniku procesów przemysłowych, górnictwa, ale też z przyczyn naturalnych. Kiedy rtęć trafia do wody, mikroorganizmy przekształcają ją w bardziej toksyczną postać – metylortęć, której poziom w organizmie rośnie wraz z podążaniem w górę łańcucha pokarmowego. Ten toksyczny dla ludzi i dzikich zwierząt pierwiastek może gromadzić się w ich organizmach, prowadząc do problemów z układem nerwowym, pokarmowym i odpornościowy..
Im wyżej w łańcuchu pokarmowym znajduje się drapieżca, tym więcej toksyn gromadzi się w jego organizmie. Dorosłe owady wodne mogą stać się pożywieniem dla ptaków, nietoperzy, płazów czy pająków. W skład diety nabrzeżnych przedstawicieli tej ostatniej grupy wchodzą między innymi drapieżne ważki, które w postaci larwalnej i dorosłej żywią się głównie innymi zwierzętami wodnymi, ale jeśli zamieszkują wody zanieczyszczone rtęcią, mogą przenieść ten niebezpieczny metal na żywiące się nimi gatunki pająków.
PAJĄKI JAKO ŁĄCZNIK
Naukowcy coraz częściej uznają pająki żyjące na brzegach jezior i w pobliżu koryt rzek za potencjalny łącznik między skażeniem wód a stworzeniami głównie lądowymi, takimi jak ptaki, płazy i nietoperze.
Nowe badania przeprowadzili specjaliści z U.S. Geological Survey Upper Midwest Water Science Center w Stanach Zjednoczonych. – Przenoszenie zanieczyszczeń z ekosystemów wodnych do lądowych stanowi często pomijaną ścieżkę narażenia, która może zwiększać ryzyko dla zdrowia dzikich zwierząt, co podkreśla potrzebę monitorowania zwierząt zjadających owady wodne wyłaniające się ze skażonych wód – wyjaśnili autorzy.
RTĘĆ W CAŁYM ŁAŃCUCHU POKARMOWYM
Aby lepiej zrozumieć opisywane zjawisko, naukowcy zebrali pająki z rodziny kwadratnikowatych znalezione w pobliżu dwóch dopływów Jeziora Górnego i pobrali z tych miejsc próbki osadów, larw ważek i okoni żółtych. Następnie zidentyfikowali i zmierzyli źródła zanieczyszczenia rtęcią, w tym ścieki przemysłowe, wodę deszczową i spływy gruntowe. Analiza wykazała, że pochodzenie rtęci w osadach było identyczne w całym wodnym łańcuchu pokarmowym na terenach podmokłych i na brzegach zbiorników.
Przykładowo gdy osad zawierał wyższy poziom rtęci przemysłowej, podobnie było w zbadanych tkankach larw ważek, pająków i okonia żółtego. Zgodnie ze wspomnianymi danymi pająki kwadratniki mogą wskazywać, w jaki sposób zanieczyszczenia tym metalem przemieszczają się ze środowiska wodnego na ląd. Ich monitorowanie mogłoby więc rzucić nowe światło na źródła zanieczyszczenia rtęcią i pomóc w podejmowaniu decyzji o zaostrzeniu przepisów dotyczących emisji i odpowiedzialnej utylizacji zawierających ją produktów.
Naukowcy zebrali także i przeanalizowali próbki tkanek pająków z rodziny darownikowatych (które polują głównie nad wodą) oraz z rodziny krzyżakowatych (żywią się zarówno owadami wodnymi, jak i lądowymi). Kwadratniki żerują głównie na dorosłych owadach wodnych i są wiarygodnymi wskaźnikami zanieczyszczenia wody.
PAP/ol
