Osiem godzin bez kontaktu z innymi ludźmi może prowadzić do spadku poziomu energii, podobnie jak osiem godzin bez jedzenia – do takich wniosków doszli psychologowie z Uniwersytetu Wiedeńskiego, którzy badali, jak ludzki organizm reaguje na samotność.
Jeśli przez dłuższy czas nie jemy, w organizmie zachodzi szereg procesów biologicznych, które powodują uczucie głodu. To naturalny mechanizm, który skłania nas do poszukiwania pożywienia, czyli zadbania o zaspokojenie naturalnych potrzeb. Zdaniem wiedeńskich psychologów ludzki organizm reaguje w podobny sposób na długotrwałą samotność. Badania, które przeprowadzili w warunkach laboratoryjnych oraz podczas lockdownu w czasie pandemii COVID-19, wykazały, że brak kontaktów społecznych powoduje uczucie fizycznego zmęczenia. Po ośmiu godzinach izolacji społecznej uczestnicy badania zgłaszali spadek poziomu energii – naukowcy uznali, że może to być reakcja organizmu na samotność.
Do tej pory nie było wiadomo zbyt wiele o psychologicznych reakcjach człowieka na izolację. Wyniki najnowszych badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Wiedeńskim i opublikowanych w „Psychological Science” wskazują jednak, że brak kontaktów społecznych wywołuje w naszych mózgach reakcję podobną do głodu, która motywuje nas do poszukiwania towarzystwa.
W SAMOTNOŚCI ŁATWIEJ SIĘ MĘCZYMY
Badanie przeprowadziła grupa naukowców z Uniwersytetu Wiedeńskiego pod kierownictwem profesor Giorgii Silani. Polegało ono na ocenie skutków odosobnienia przy użyciu porównywalnej metodologii w dwóch kontekstach: w laboratorium i w domu podczas lockdownu z powodu COVID-19. W badaniu laboratoryjnym wzięło udział 30 ochotniczek, które w ciągu trzech dni spędziły w laboratorium po osiem godzin bez żadnych kontaktów społecznych lub bez jedzenia albo zarówno z możliwością kontaktów społecznych, jak i z dostępem do pożywienia. W ciągu dnia wielokrotnie proszono uczestniczki o ocenę poziomu stresu, nastroju i zmęczenia; rejestrowano też fizjologiczne reakcje stresowe, takie jak tętno i poziom kortyzolu.
Wyniki badania przeprowadzonego w laboratorium w celu weryfikacji porównano z wynikami analogicznego badania wykonanego podczas lockdownu w Austrii i we Włoszech wiosną 2020 roku. W tym etapie udział wzięło 87 uczestników, którzy spędzili co najmniej osiem godzin w izolacji i których stres oraz jego skutki behawioralne oceniano za pomocą tych samych pomiarów kilka razy dziennie przez tydzień.
– W badaniu laboratoryjnym odkryliśmy uderzające podobieństwa pomiędzy reakcją na izolację społeczną a deprywacją pożywienia. Oba deficyty powodowały poczucie spadku poziomu energii i zwiększone zmęczenie, co jest zaskakujące, jeśli się weźmie pod uwagę, że brak pożywienia obiektywnie powoduje deficyt energii, podczas gdy izolacja społeczna nie – stwierdzili Ana Stijovic i Paul Forbes, współautorzy badania. Wynik potwierdziły dane uzyskane podczas lockdownu – uczestnicy, którzy mieszkali samotnie, ale ogólnie byli bardziej towarzyscy, zgłaszali niższy poziom energii w dniach, kiedy byli poddani izolacji w porównaniu z tymi, w których mieli możliwość interakcji społecznych.
REAKCJA ADAPTACYJNA?
Autorzy badania sugerują, że obniżony poziom energii może być częścią odpowiedzi organizmu na brak kontaktów społecznych i potencjalnym prekursorem bardziej szkodliwych skutków długotrwałej izolacji społecznej. – Powszechnie wiadomo, że długotrwała samotność i zmęczenie są ze sobą powiązane, ale niewiele wiemy o bezpośrednich mechanizmach leżących u podstaw tego związku. Fakt, że obserwujemy wspomniany efekt nawet po krótkim okresie izolacji społecznej, sugeruje, że spadek energii może być reakcją adaptacyjną, która na dłuższą metę może stać się nieprzystosowawcza – tłumaczy prof. Silani.
Badacze zwrócili też uwagę na to, że skutki izolacji społecznej zależały również od cech osobowości badanych, między innymi tego, czy z natury są osobami towarzyskimi, dlatego w dalszych pracach należałoby ustalić, jakie osoby są szczególnie narażone na negatywne skutki samotności.
PAP/MarWer
