Od 1 stycznia dorosłe osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się o świadczenie wspierające. Żeby je otrzymać, należy w pierwszej kolejności zgłosić się do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, aby uzyskać decyzję dotyczącą poziomu potrzeby wsparcia.
1 stycznia 2024 roku weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym skierowana do osób z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 lat.
Aby otrzymać świadczenie, należy najpierw uzyskać od wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) decyzję o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia, który określa się od 70 do 100 punktów. Dopiero po otrzymaniu decyzji WZON osoba z niepełnosprawnością będzie mogła złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę świadczenia.
RÓŻNE TERMINY
To, kiedy będzie można złożyć wniosek o świadczenie wspierające, będzie zależeć od liczby punktów zawartej w decyzji WZON oraz od tego, czy opiekunowi osoby z niepełnosprawnością przysługuje inne świadczenie.
Świadczenie wspierające jest wprowadzane w trzech etapach. Osoby z 87-100 punktów mogą ubiegać się o nie od 2024 roku, osoby z 78-86 punktów – od 2025 roku, a osoby z 70-77 punktów – od 2026 roku. W szczególnej sytuacji są osoby, które mają przynajmniej 70 punktów, ponieważ będą mogły uzyskać świadczenie wspierające od 2024 roku pod warunkiem, że po 31 grudnia 2023 roku ich opiekunom będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez organ gminy.
WYSOKOŚĆ ŚWIADCZENIA
Świadczenie wspierające będzie wynosić od 40 do 220 proc. aktualnej wysokości renty socjalnej (obecnie wynosi ona 1588,44 zł). Oznacza to, że na początku będą to kwoty od około 635 zł do blisko 3495 zł, w zależności od poziomu potrzeby wsparcia:
– 95-100 punktów – 220 proc. renty socjalnej,
– 90-94 punktów – 180 proc. renty socjalnej,
– 85-89 punktów – 120 proc. renty socjalnej,
– 80-84 punktów – 80 proc. renty socjalnej,
– 75-79 punktów – 60 proc. renty socjalnej,
– 70-74 punktów – 40 proc. renty socjalnej.
KOMU PRZYSŁUGUJE?
O świadczenie wspierające mogą starać się osoby, które mają status osoby z niepełnosprawnością potwierdzony w formie: orzeczenia o niepełnosprawności i jej stopniu wydanego przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności; orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanego przez lekarzy orzekających w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych; orzeczenia o inwalidztwie wydanego przed wrześniem 1997 roku przez komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.
WZON wyda decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na taki sam okres, na jaki dana osoba ma orzeczenie o niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż na siedem lat. Po wydaniu decyzji przez WZON osoba uprawniona powinna złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę świadczenia. Będzie można to zrobić wyłącznie drogą elektroniczną poprzez: Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną. Wniosek może również zostać złożony przez pełnomocnika.
Do wniosku o świadczenie wspierające nie trzeba załączać decyzji wydanej przez WZON. Wszystkie dane, które się w niej znajdują, Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzyma z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzeczeń o Niepełnosprawności (EKSMOoN). System ten prowadzi Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
MOŻNA ŁĄCZYĆ Z INNYMI ŚWIADCZENIAMI
Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie wypłacać świadczenie wspierające przelewem na numer rachunku bankowego w Polsce, który osoba z niepełnosprawnością poda we wniosku. Będzie można otrzymywać je łącznie z innymi świadczeniami, na przykład z rentą socjalną czy z 500 plus dla osób niesamodzielnych. Świadczenie wspierające będzie przysługiwać bez względu na dochód, będzie zwolnione z podatku dochodowego i nie będzie mogło zostać zajęte przez komornika.
PAP/MarWer
