Wyruszą w morze, by odnaleźć legendarny ORP Orzeł. „Będziemy szukać 100 mil od wybrzeży Holandii”

(Fot. Radio Gdańsk/Anna Rębas)

Po raz dziesiąty wyruszy w morze ekspedycja Santi Odnaleźć Orła. Celem jest odnalezienie wraku legendarnego polskiego okrętu ORP Orzeł oraz miejsca ostatniego spoczynku jego 63-osobowej załogi z kapitanem Janem Grudzińskim.

ORP „Orzeł” był jednym z najnowocześniejszych okrętów podwodnych w chwili wybuchu II wojny światowej. 15 września 1939 roku okręt wszedł do estońskiego portu w Tallinie, gdzie został internowany. Władze estońskie – naciskane przez Niemców – nakazały rozbrojenie okrętu. Został on także pozbawiony map morskich i pomocy nawigacyjnych. W nocy z 16 na 17 września 1939 roku ORP Orzeł rozpoczął słynną, trwającą 27 dni, ucieczkę. Następnie dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął służbę. W ostatni swój rejs ORP Orzeł wyszedł 23 maja 1940 roku. W niewyjaśnionych dotąd okolicznościach nie powrócił z morza. Inicjatorem ucieczki okrętu z internowania w porcie w Tallinie był kapitan Grudziński.

CO STAŁO SIĘ Z „ORŁEM”?

Jak wyjaśniał w rozmowie z Anną Rębas Tomasz Stachura, szef ekspedycji poszukiwawczej, jest kilka hipotez na temat tego, co wydarzyło się z okrętem. Przez pierwsze ekspedycje poszukiwacze zakładali, że doszło do zatopienia „friendly fire”, co oznacza, że Brytyjczycy mieli zatopić nieznany okręt podwodny. Obecnie jednak skłaniają się ku hipotezie, że „Orzeł” zatonął w pierwszych dniach patrolu.

– „Orzeł” został wysłany w maju 1940 roku, aby raportować o ruchach wroga. W poprzednich pięciu patrolach wywiązywał się ze swojego zadania świetnie i raportował regularnie. Tutaj nagle mamy szósty patrol, gdy „Orzeł” wychodzi w morze i nie odzywa się przez dwa tygodnie. Nie chce mi się w to wierzyć, stąd skłaniamy się ku teorii, że zatonął w pierwszych dwóch-trzech dniach – przekonywał.

PŁYNIE SZEŚCIOOSOBOWA ZAŁOGA

– Jubileuszowa ekspedycja rusza w pierwszych dniach sierpnia z Holandii – mówi szef ekspedycji Tomasz Stachura, popołudniowy „Gość Dnia Radia Gdańsk”. – Będziemy szukać 100 mil od wybrzeży Holandii na Morzu Północnym. Skupimy się na badaniu i dokumentowaniu wraku. Płynie sześcioosobowa załoga, w skład której wchodzą hydrografowie, nurkowie, historycy, archiwiści. To między innymi Benedykt Hac, Michał Niemkiewicz, Piotr Michalik i Karol Jacob, specjalista z branży offshore – wyjaśnia Stachura.

– Nurkowania odbędą się wtedy, kiedy znajdziemy coś interesującego – dodaje Tomasz Stachura. – Obudziliśmy w kraju i zagranicą zainteresowanie poszukiwaniami ORP Orzeł. Współpracujemy z ekipami z Holandii i Danii. Wymieniamy się informacjami. Mamy świetne relacje z Gertem Normanem z Danii, który odnalazł już ponad 200 wraków. Mamy teraz wspólny cel. Razem zorganizowaliśmy dwie ekspedycje – zaznacza „Gość Dnia Radia Gdańsk”.

NA DNIE MORZA SĄ TEŻ INNE WRAKI

– Warto pamiętać, że na Morzu Północnym podczas pierwszej i drugiej wojny światowej zatonęło ponad 200 okrętów podwodnych. Wraki znajduje się podczas badań hydrograficznych, przygotowujących dno morskie pod inwestycje. Oprócz prowadzenia poszukiwań naszego legendarnego „Orła”, większość z nas na co dzień zajmuje się nurkowaniem. Morze Północne skrywa wiele tajemnic, a na jego dnie znajduje się mnóstwo wraków. Część z nich to nadal jednostki niezidentyfikowane – tłumaczy szef ekspedycji.

– Podczas jednej z poprzednich wypraw odnaleźliśmy brytyjski okręt HMS Narhwal, który zatonął 3 października 1918 roku i przez ponad 100 lat czekał na dnie Morza Północnego na odkrycie. Na okręcie spoczywa 38 marynarzy, dlatego dla ich rodzin informacja o odnalezieniu była wielkim przeżyciem – opowiada.

Santi Odnaleźć Orła to długofalowy projekt, którego celem jest doprowadzenie do odkrycia miejsca spoczynku wraku najsłynniejszego okrętu podwodnego Rzeczypospolitej Polskiej ORP Orzeł wraz z jego 63-osobową załogą oraz rozwikłanie zagadki dotyczącej przyczyn zatonięcia. Od początku projekt jest finansowany ze środków pozyskanych od sponsorów oraz dzięki wsparciu osób prywatnych. Wyprawa potrwa tydzień.

Anna Rębas

Reklama



Najnowsze



Zwiększ tekstZmniejsz tekstCiemne tłoOdwrócenie kolorówResetuj