„Politechnika Gdańska 1968–1980” – to tytuł książki, którą omawiano podczas dyskusji zorganizowanej w budynku tej uczelni. Pokazuje wpływ kryzysów społeczno-politycznych na postawy środowiska akademickiego PG – kadry dydaktycznej, organizacji studenckich i młodzieżowych oraz Komitetu Uczelnianego PZPR.
Politechnika Gdańska od momentu jej utworzenia prowadziła działalność dydaktyczną i badawczo-rozwojową, ważną nie tylko w skali Pomorza, ale i całego kraju. Autorem książki jest Piotr Abryszeński, urodzony w 1987 r. absolwent Wydziału Historycznego i Wydziału Nauk Społecznych UG, autor kilkunastu artykułów naukowych i popularnonaukowych, poświęconych najnowszej historii Polski.
– To nie jest typowo książka historyczno-polityczna, a opisująca dzieje tej uczelni i jej uczniów. Nie tylko to, czym się zajmowali, ale również ich życie. Jeśli chodzi o Gdańsk, to na pewno Politechnika Gdańska jest najważniejszym miejscem, które w 1968 r. odegrało wielką rolę. Jej studenci chcieli zachować opór wobec władzy. Wszyscy, którzy chcą znać tę historię, powinni zapoznać się z tą książką – podkreśla Daniel Czerwiński z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku.
– Książka jest analizą sytuacji społecznej na Politechnice Gdańskiej więcej niż w dekadzie – w latach 1968-1980. Opisuje wiele zagadnień. Cofa się wprawdzie do początku wieku XX, ale skupia się na tych 12 latach, które były ważne w kontekście historii Polski – wówczas tej komunistycznej, bo odnosi się do trzech ważnych miesięcy: marca 1968, grudnia 1970 i czerwca 1976. Marzec z perspektywy tej książki był oczywiście kluczowy – także tutaj na Politechnice Gdańskiej, ale wiemy, że studenci byli zatrzymywani także po wydarzeniach z grudnia roku 1970. Autor rzeczywiście pochylił się nad tym, aby zbadać reakcje społeczne, studenckie na uczelni w kontekście tych wydarzeń – wylicza prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.
„TO HOŁD DLA TYCH LUDZI”
Książka jest efektem pracy doktorskiej autora obronionej w styczniu 2020 r. Jej celem jest ukazanie portretu społeczeństwa akademickiego w latach 1968-1980. Publikacja zawiera około 60 zdjęć dotyczących uczelni, jak i studentów.
– Te daty budzą mnóstwo wspomnień wśród uczestników tamtych wydarzeń. To też jest taki hołd dla tych ludzi. Zapisali się oni w historii naszego miasta. W marcu, właśnie w Gdańsku, doszło do największej demonstracji w skali całego kraju – wzięło w niej udział 20 tys., ludzi. To nie tylko studenci, ale także młodzi robotnicy. Myślę, że także ze względu na obecność Stoczni Gdańskiej, Politechnika została wybrana do książki, bo była dostarczycielką kadr do zakładów, które uczestniczyły w latach powojennych w odbudowie miasta. Musimy pamiętać o cieniu partii, który padał na życie. Trzeba powiedzieć, że Politechnika Gdańska potrafiła się przed rzeczywistością obronić i zachować niezależność na tyle, na ile było to możliwe – mówi autor publikacji Piotr Abryszeński.
– Politechnika Gdańska to ważne miejsce na mapie szkolnictwa wyższego w okresie tzw. Polski Ludowej. Książka powstała w oddziale gdańskim Instytutu Pamięci Narodowej. Wiemy, jak ważne dla komunistów były środowiska naukowe. W Instytucie Pamięci Narodowej badamy w ramach jednego z projektów naukowych m.in. też takie środowiska. Kształtowały one młodzież w tamtym okresie – zaznacza dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Paweł Warot.
Spotkanie odbyło się w sali konferencyjnej budynku Hydromechaniki przy ul. Gabriela Narutowicza 11/12. Książkę można nabyć w księgarni IPN w Gdańsku przy al. Grunwaldzkiej 216.
Marta Włodarczyk/aKa
