Redaktor Anna Rębas i geriatra dr Dagmara Wiewiórkowska-Garczewska otworzyły wakacyjny poradnik dla seniorów w Radiu Gdańsk. W najnowszej odsłonie audycji „Srebrne Pokolenie” dziennikarka oraz specjalistka rozmawiały o nawadnianiu i umiarkowanej aktywności w czasie upalnych dni.
Wracają wysokie temperatury, zatem warto posłuchać, jak się do nich przygotować. Doktor wyjaśniła, czym jest umiarkowana aktywność seniorów podczas upałów oraz gdzie i o której godzinie najlepiej wybrać się na działkę lub plażę. Dlaczego lepiej zrezygnować ze spaceru w samo południe podczas upałów i jak zadbać o odpowiednie nawodnienie w czasie wysokich temperatur?
CO PIĆ W UPALNE DNI?
Nie każdy płyn nawadnia jednakowo skutecznie. Oto ranking napojów – od najbardziej do najmniej zalecanych:
- Woda mineralna niegazowana – najlepiej lekko zmineralizowana; uzupełnia elektrolity bez nadmiernego obciążania nerek.
- Woda gazowana – równie dobrze nawadnia, choć może nasilać wzdęcia u osób z wrażliwym układem trawiennym.
- Słabe napary herbat ziołowych i owocowych – np. rumianek, lipa, hibiskus, dzika róża. Chłodzone herbaty owocowe mają łagodne działanie moczopędne i są dobrze tolerowane.
- Niesłodzone kompoty domowe – szczególnie z porzeczek, malin czy wiśni; są bogate w witaminę C i potas.
- Roztwory elektrolitowe – wskazane przy intensywnym poceniu się.
- Kawa – 1-2 filiżanki dziennie są akceptowalne. Wbrew powszechnemu mitowi regularne spożywanie kawy nie powoduje istotnego odwodnienia, jednak u seniorów może podnosić ciśnienie i zaburzać sen.
- Herbaty czarna i zielona – zawierają kofeinę i teinę; do 3 szklanek dziennie są bezpieczne.
CZEGO UNIKAĆ W UPALE?
- Alkohol – nawet piwo czy wino działają silnie moczopędnie i mogą maskować objawy odwodnienia.
- Słodkie napoje gazowane – wysokie stężenie cukru spowalnia wchłanianie wody oraz obciąża trzustkę i wątrobę.
- Napoje energetyczne – bezwzględnie przeciwwskazane u seniorów; zawierają taurynę, kofeinę i guaranę, które mogą powodować zaburzenia rytmu serca.
- Soki owocowe z kartonu – duża ilość cukrów prostych przy niewystarczającej zawartości błonnika może powodować skoki glikemii.
RYTM NAWODNIENIA
Rytm nawodnienia ważniejszy niż jednorazowa ilość płynu. Wypicie dwóch litrów wody jednorazowo jest nie tylko nieprzyjemne, ale także nieskuteczne – nerki seniora mogą nie zdążyć jej prawidłowo przetworzyć. Kluczowe jest regularne przyjmowanie małych ilości płynów przez cały dzień.
Odwodnienie u osób starszych przebiega podstępnie i często bywa mylone z objawami zmęczenia lub typowymi dolegliwościami wieku. Znajomość pierwszych sygnałów może uratować życie.
Wczesne objawy odwodnienia (stan łagodny – ubytek 1-2 proc. masy ciała):
- suchość w ustach i na wargach,
- ciemny mocz o intensywnym zapachu,
- zmęczenie i nadmierna senność,
- bóle głowy, szczególnie w okolicach skroni,
- zmniejszona częstość oddawania moczu (mniej niż 3-4 razy na dobę).
Objawy umiarkowanego odwodnienia (ubytek 3-5 proc. masy ciała):
- dezorientacja, splątanie, trudności z koncentracją – często mylone z objawami demencji,
- zawroty głowy przy wstawaniu,
- tachykardia, czyli przyspieszone bicie serca,
- skurcze mięśni, szczególnie łydek,
- szybki, płytki oddech.
Objawy ciężkiego odwodnienia – stan zagrożenia życia:
- utrata przytomności,
- nagle pojawiające się majaczenie.
Seniorzy przyjmujący leki na nadciśnienie, niewydolność serca lub cukrzycę powinni skonsultować z lekarzem, czy w czasie upałów nie należy czasowo dostosować dawek. Nadmierne pocenie się w połączeniu z lekami moczopędnymi może prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń elektrolitowych, między innymi niedoboru sodu.
WAKACYJNE WYDANIE „SREBRNEGO POKOLENIA”
Przypominamy, że audycja „Srebrne Pokolenie” w letniej ramówce, o godz. 13.15, jest skrócona. Wersja letnia przez najbliższe dwa miesiące będzie emitowana tylko w jednej odsłonie i potrwa około 10 minut.
posłuchaj audycji:
Anna Rębas/puch
