Wystawa o tajnym nauczaniu w dawnym województwie pomorskim w latach 1939-1945 została otwarta we wtorek przed dworcem Gdańsk Główny.
– Za mówienie w języku polskim w przestrzeni publicznej, choćby na ulicy, można było zostać ukaranym. Najłagodniejszą karą był mandat, ale groziły także znacznie surowsze konsekwencje, w tym osadzenie w obozie. Ta wystawa pokazuje, że nauka języka polskiego była wówczas aktem odwagi – mówiła autorka Aleksandra Szwarc, która pracuje w Biurze Edukacji Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.
– Wystawa obejmuje dwa główne obszary opowieści o rzeczywistości okupacji niemieckiej. Pierwszy ma charakter faktograficzny i pokazuje, że w tamtym czasie edukacja została poddana brutalnej eksterminacji. Osoby uczące języka polskiego, które budowały i podtrzymywały polską tożsamość, były narażone na represje – przekazał dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku Marek Szymaniak. – Drugi obszar, nie mniej istotny, dotyczy znaczenia edukacji jako narzędzia kształtowania postaw niepodległościowych nawet w warunkach systemu totalitarnego. Pokazujemy edukację jako formę oporu wobec okupanta niemieckiego – dodał.
TRUDNA HISTORIA POMORZA
Adam Gawrylik, członek zarządu województwa pomorskiego, podkreślił, że przed gdańskim dworcem pojawiła się bardzo ważna wystawa, ponieważ pokazuje trudną część historii Pomorza.
– Cieszę się, że wystawa została udostępniona w przestrzeni publicznej i ma charakter mobilny. Dzięki temu każdy może ją zobaczyć i zapoznać się z prezentowanymi materiałami – zaznaczył Gawrylik.
Pomorski Kurator Oświaty Grzegorz Kryger stwierdził, że ekspozycja może być źródłem inspiracji dla młodzieży.
– Nasza obecność dzisiaj jest wyrazem wdzięczności i dobrym przykładem dla najmłodszych, którzy często nie zdają sobie sprawy, jak wielkie poświęcenie sprawiło, że dziś mogą korzystać z prawa i przywileju do nauki – poinformował Kryger.
Na przełomie lat 1939-1940 zasięg tajnego nauczania obejmował ponad 800 polskich uczniów i 60 nauczycieli. Pod koniec niemieckiej okupacji liczba wzrosła do ponad 1,5 tysiąca uczniów i 150 nauczycieli.
Tymon Nieśmiałek/mk
